Rozród ryb stawowych w warunkach kontrolowanych. Jaź Leuciscus idus(L.)


Dr hab. inż. Roman Kujawa, prof. UWM

Pod koniec XX wieku rozpowszechniła się w Polsce moda na przydomowe, ogrodowe oczka wodne. Ich ozdobą są przepiękne, różnokolorowe lilie wodne i inne rośliny porastające strefę przybrzeżną. Jednak główną atrakcją każdego oczka wodnego są ryby. Wśród nich możemy wyróżnić kolorowe karpie koi, kolorowe (żółte, czerwone i niebieskie) liny, karasie oraz jazie orfy. Część z tych gatunków bezproblemowo rozradza się w małych oczkach wodnych, innym należy nieco dopomóc, aby dochować się od nich potomstwa. Jednym z takich gatunków jest jaź.

Jaź to typowo rzeczna ryba, choć już od jakiegoś czasu jest z powodzeniem hodowany jako ryba dodatkowa w stawach karpiowych. Ciekawostką jest fakt, że jaź o złocistym ubarwieniu, zwany orfą, był od dawna ozdobą stawów w posiadłościach szlacheckich. Złoty jaź "orfa" występuje naturalnie w naszych wodach, lecz z powodu jasnego ubarwienia i żerowania blisko powierzchni wody jest doskonale widoczny dla drapieżników i prawie w 100% staje się ich pokarmem. Z tych też powodów złote jazie orfy są rzadkością w zbiornikach naturalnych, ponieważ zarówno powietrzni, jak i podwodni łowcy bardzo szybko je dostrzegają i chwytają.

Obecnie dzięki selekcji udało się wyhodować tarlaki jazia dające w 100% kolorowe potomstwo. Do celów hodowlanych tarlaki jazia "orfy" przetrzymuje się w specjalnych basenach lub stawach ziemnych zabezpieczonych przed norkami, wydrami oraz rybożernymi ptakami. W zależności od miejsca występowania jazie przystępują do tarła, gdy temperatura wody osiągnie wartość około 5,5 st. C. Lokalne populacje jazia mogą przystępować do tarła przy niższej lub wyższej temperaturze - zakres temperatur wody w okresie tarła jazia może wahać się od 3 do nawet 15 st. C. W wodzie o temperaturze 8-12 st. C tarło jazia trwa zazwyczaj od 3 do 6 dni, natomiast w wodzie o niższej temperaturze - nawet dwa tygodnie.

Wczesną wiosną odławia się ze stawów gotowe do tarł...