Rozród ryb żyworodnych w akwarium. Cz. II. Rodzina żyworódkowate i różnoszczękowate


Dr Hubert Zientek

W tej części artykułu przedstawię zagadnienia związane z rozmnażaniem w warunkach amatorskich przedstawicieli dwóch tytułowych rodzin. Natomiast zasady odchowu narybku dotyczą wszystkich rodzin opisywanych w obu częściach.

RODZINA ŻYWORÓDKOWATE (GOODEIDAE)

Zwane są także prawdziwymi żyworódkami lub właściwymi żyworodnymi. Najpopularniejsi przedstawiciele w akwariach to ameka wspaniała (Ameca splendens) oraz ksenotoki (Xenotoca eiseni i X. variata), a ponadto żyworódki (tęczowa - Characodon lateralis, i źródlana - Ch. audax) oraz skifia dwupręga (Skiffia bilineata). U samców nie występuje gonopodium, lecz andropodium. Jest ono mniej widoczne, gdyż tworzą je skrócone pierwsze promienie płetwy odbytowej, które są od niej częściowo oddzielone nibywcięciem. U żyworódkowatych nie występuje zjawisko magazynowania spermy w drogach rodnych samic, dlatego każdy poród musi być poprzedzony osobnym aktem zapłodnienia. Samice przeważnie nie mają tzw. plam ciążowych, które występują u nielicznych gatunków (ksenotoka, skifia dwupręga).

Zarodki rozwijające się w jamie jajnika mają silnie zredukowane woreczki żółtkowe i są połączone z organizmem samicy (ze ścianą jajowodu) osobliwym rodzajem "nibypępowiny" - nitkowatymi, silnie unaczynionymi wypustkami jelita tylnego, zwanymi trofoteniami. Zdaniem badaczy rozwinęły się one na drodze ewolucji z kosmków jelitowych. To za ich pośrednictwem odbywa się wymiana gazowa, usuwanie produktów przemiany materii oraz odżywianie zarodków. Ten typ łożyska naukowcy nazywają trofoteni...