Chart afgański - rozumny pies


Elżbieta Augustyniak
międzynarodowy sędzia kynologiczny
Marcin Jan Gorazdowski

"Nikt nie wie, skąd przyszły, ale tu już są i tu pozostaną" - tak powiadali o chartach afgańskich starzy Afgańczycy. Oni też nazywali je rozumnymi psami. W latach czterdziestych XX wieku Amerykanin Jackson Sanford, ustalając pochodzenie chartów afgańskich, przedstawił opis znaleziony w manuskrypcie chińskim, omawiający ludność zamieszkującą centralną Azję po podbiciu Afganistanu północnego w 125 r. p.n.e.: "Ludzie zamieszkujący ląd zamarznięty hodują bydło, owce i konie, piją mleko klaczy. W nocy ich stad strzegą psy, które są tak duże jak źrebięta, czarne i wyjątkowo dzikie. Mają długą sierść. Gdy polują, żadne zwierzę nie może oprzeć się ich dzikości".

Historia chartów afgańskich w ich ojczyźnie nie jest w pełni poznana. Wielu badaczy, m.in. C. Harrison (1972 r.), uważa, że rozwój tej rasy wiąże się ściśle z historią rasy saluki, a nie ze skąpo owłosionym afganem. Sądzą, że chart afgański nie powstał drogą naturalnego kształtowania rasy, lecz na skutek kojarzenia kierowanego przez człowieka. Brak danych o tych psach w materiałach na temat Arabii i Persji. Z 1813 roku pochodzi pierwszy rysunek charta afgańskiego, zamieszczony w książce Broughtona pt. "Listy napisane na obozowisku Mahrota". Dokładnie znany jest rozwój rasy po sprowadzeniu jej przedstawicieli do Wielkiej Brytanii.

Pierwsze afgany dotarły do Europy wraz z oficerami brytyjskimi powracającymi ze służby odbywanej na północno-zachodniej granicy Indii. Z tego okresu pochodzi pies Sachzada (Gazela) oraz suka Mooroo. Po śmierci w 1901 i 1903 r. zostały one przekazane do Muzeum Brytyjskiego, w którym można zobaczyć wypchanego Sachzadę i wypreparowane kości Mooroo.

W 1907 r. na londyńskiej wystawie psów w British Crystal Palace w klasie psów zagranicznych został pokazany afgan o imieniu Zardin. Przywiózł go z Indii, z prowincji Seistan, kpt. John Barff. Wzbudził on tak duże z zainter...