Fizjologia i endokrynologia ciąży u kotów. Regulacja hormonalna podczas ciąży


Lek. wet. Marta Siemieniuch
Katedra i Klinika Rozrodu, Chorób Przeżuwaczy i Ochrony Zdrowia Zwierząt AR we Wrocławiu

Owulacja u kotek ma miejsce 24-36 godzin po kopulacji. Amplituda i częstotliwość wyrzutu hormonu luteinizującego (LH) jest uzależniona od liczby kryć. U samic tego gatunku występuje owulacja prowokowana ( ovulatio violenta) i w przypadku większości kotek do wywołania owulacji niezbędnych jest 4-8 kryć (ryc. 1).

Zachowanie kotki po kopulacji jest charakterystyczne i obejmuje rolowanie się, wylizywanie okolicy zewnętrznych narządów płciowych i wokalizację ( ryc. 3, 4,5). Oocysty są zapładniane w jajowodzie ( ampulla oviducti), następnie 4-5 dni po kopulacji (3-4 dni po owulacji) przemieszczają się do rogów macicy w stadium moruli. Przez pierwsze dni po osiągnięciu macicy zarodki przemieszczają się swobodnie, implantacja ma miejsce około 12. dnia po owulacji. Jeżeli do owulacji dojdzie np. w wyniku jednokrotnego krycia ( ryc. 6), ale nie nastąpi zapłodnienie oocytów, rozwija się ciąża urojona, odraczająca kolejną ruję o 5-6 tygodni.
Według danych dostępnych w piśmiennictwie długość ciąży u kotek waha się od 52 do 74 dni, a na dość znaczną rozpiętość czasu trwania ciąży ma wpływ m.in. termin pierwszego i ostatniego krycia. Średnia długość ciąży u tego gatunku wynosi 66 dni. Zdarza się, że kotki ras krótkowłosych mogą rodzić nieco wcześniej, natomiast u kocic ras długowłosych spotyka się ciążę dłuższą o 1-2 dni.
W czasie ciąży występują zmiany w gospodarce hormonalnej samicy, mające na celu utrzymanie ciąży, następnie poród w określonym dla gatunku czasie oraz rozpoczęcie laktacji.

Hormonem dominującym podczas ciąży jest progesteron, syntetyzowany przez komórki warstwy ziarnistej ( theca folliculi interna) ciałek żółtych powstałych po owulacji pęcherzyków jajowych. Koncentracja progesteronu w plazmie krwi wzrasta u kotki od wartości podstawowych

Nie jest to jedyny hormon odgrywający r...