Mastomys (Praomys natalensis) - chów i rozmnażanie w niewoli


Piotr Piliczewski

W sklepach zoologicznych i na giełdach terrarystycznych można ostatnio spotkać nietypowego gryzonia, przypominającego wyrośniętą, masywną i puchatą mysz z dużymi oczami, zazwyczaj w kolorze szarym z białymi znaczeniami. Gryzoń ten jest sprzedawany pod różnymi nietypowymi nazwami, np. mysz masto. Zazwyczaj zarówno kupujący, jak i sprzedający mają bardzo skąpą wiedzę na temat tego zwierzątka - dobrze jeśli wiedzą, że wymaga on towarzystwa własnego gatunku. Zazwyczaj wiadomo jedynie, że "mysz masto" je to co "inne myszy", niezbyt lubi branie do ręki i niszczy wystrój swojego pomieszczenia. Bywa, że przy okazji kupujący dowie się, że "można trzymać je z myszami laboratoryjnymi" albo że ta tajemnicza "mysz masto" jest "sztucznie stworzoną krzyżówką myszy ze szczurem"... Chyba tylko dzięki odporności, plenności i dużej zdolności przystosowawczej mastomysy tak dobrze trzymają się u wielu przygodnych właścicieli i hodowców.

Mastomys nie jest bowiem ani myszą, ani szczurem, choć jest przedstawicielem rodziny Muridae, podrodziny Murinae, a zatem bliskim krewniakiem obu. Jego nazwa polska jest spolszczeniem dawnej rodzajowej nazwy łacińskiej, która oznacza "mysz sutkową". Osobliwością bowiem jest posiadanie przez samice tego gatunku od 11 do 14 par sutków, co zresztą przekłada się na wysoką liczbę młodych w miocie - może ich być nawet ponad 20 sztuk. Dorosłe osobniki ważą od 50 do 120 gramów, ciało mierzy 12-14 cm, ogon około 10 cm. W naturze żyją do kilkunastu miesięcy, w hodowli 18-42 miesiące.

Gryzoń ten występuje w zasadzie w całej Afryce na południe od Sahary, w bardzo różnorodnych środowiskach - od obrzeży wód lub trzcinowisk po półpustynie. Na terenach suchych zdecydowanie chętniej bytuje w pobliżu siedlisk ludzkich bądź upraw. Żyje w rodzinach liczących nawet do kilkudziesięciu osobników, budując rozległe systemy nor. Jest mało terytorialny i mało agresywny względem swojego gatunku. Osobniki z różnych rodzin mogą mi...