Czynniki wpływające na inkubację gadzich jaj


Lek. wet. Aleksandra Maluta

Miarą sukcesu hodowcy jest doczekanie się odpowiednio licznego, zdrowego przychówku. Podobnie jest w przypadku hodowli gadów. Te zmiennocieplne zwierzęta mają jednak dość zróżnicowane strategie rozrodowe. Ponad 80% z obecnie żyjących na świecie gatunków gadów jest jajorodna. Wszystkie hatterie, krokodyle i żółwie składają jaja, podczas gdy u wielu gatunków jaszczurek i węży rozwinęła się jajożyworodność.

Patrząc na towarową produkcję kurcząt, można odnieść wrażenie, że inkubacja jaj to nic trudnego, wystarczy mieć inkubator. Jest w tym twierdzeniu ziarenko prawdy, ale należy pamiętać, że jaja gadzie mają zupełnie inną budowę niż jaja ptasie i w związku z tym wymagają całkowicie odmiennych warunków inkubacji. A sam proces inkubacji to najbardziej krytyczny etap w rozrodzie gadów jajorodnych.

Do gadów zalicza się ogromna liczba zwierząt, bardzo zróżnicowanych pod względem wielkości. Najmniejsze jaja ważą poniżej 0,1 g i są składane przez gekony rodzaju Lygodactylus. Jaja żółwi słoniowych (Geochelone elephantopus) osiągają masę 110 g, a krokodyli syjamskich (Crocodylus siamensis) 113 g. W zależności od gatunku i wieku samicy różna jest także liczba składanych jaj - od 1 u niektórych żółwi i jaszczurek po setki u żółwi morskich. Dodatkowo gadzie jajka u jednych gatunków są osłonięte delikatną i miękką skorupką, u innych zaś twardą, podobną do ptasiej. Rolą zarówno jednego, jak i drugiego rodzaj skorupki jest mechaniczna ochrona zawartości jaja. Ponadto skorupka bierze udział w wymianie wodno-gazowej oraz (zwłaszcza ta twarda) jest źródłem minerałów dla rozwijającego się zarodka.

W gadzim jaju znajduje się duży zapas żółtka, znacznie przekraczający zapotrzebowanie rozwijającego się zarodka. Nadwyżka żółtka jest wykorzystywana przez nowo wyklute osobniki jako źródło energii oraz witamin i minerałów w pierwszych tygodniach życia.

Białko, składające się blisko w 98% z wody, jest jej rezerwuarem w trakcie ink...