Charakterystyka morfologiczna i filogenetyczna oraz praktyczne aspekty chowu Pelomedusa subrufa i Pelusios castaneus


Mgr inż. Mateusz Rawski*, mgr inż. Anna Bigoszewska, inż. Bartosz Kierończyk*, dr inż. Damian Józefiak*
* Katedra Żywienia Zwierząt i Gospodarki Paszowej, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Do niedawna żółwie bokoszyjne były w polskich hodowlach zwierzętami niszowymi, importowanymi na niewielką skalę. Zmiana nastąpiła w 2008 roku wraz z wejściem w życie rozporządzenia komisji WE 318/2008, zmieniającego rozporządzenie rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi. Wykreślono wówczas z aneksu C między innymi Pelomedusa subrufa i Pelusios castaneus - dwa najczęściej utrzymywane w niewoli żółwie bokoszyjne pochodzące z Afryki.

Od tamtego czasu pojawiają się one na rynku dość licznie. Spopularyzowanie ich wśród hodowców przyniosło znaczny spadek cen tych żółwi. Trend ten może być jednak zahamowany przez obowiązujący obecnie zakaz eksportu zwierząt z Tanzanii, która była jednym z głównych ich dostawców na rynek zoologiczny.

Oznaczenie przynależności taksonomicznej posiadanych zwierząt może być problematyczne dla początkujących hodowców, a jest warunkiem koniecznym do osiągnięcia sukcesu hodowlanego. Połączenie różnych gatunków żółwi sprzyja również agresywnym zachowaniom, które częściej niż w przypadku stad jednogatunkowych mogą zakończyć się poważnym pogryzieniem słabszych zwierząt. Poprawne rozpoznanie gatunku posiadanych żółwi ma duże znaczenie nawet w przypadku utrzymywania pojedynczych osobników, ze względu na różnice w warunkach ich chowu. Określenie podgatunku lub lokalnej populacji na podstawie morfologii zwierzęcia jest szczególnie trudne w przypadku Pelomedusa subrufa. W poniższym artykule przedstawiono charakterystykę obu gatunków.

Ogólna charakterystyka

Większość gatunków afrykańskich żółwi bokoszyjnych (Pelomedusidae) osiąga 20-30 cm długości karapaksu w linii prostej (Ernst i in., 2000). Ich zasięg występowania jest szeroki, obejmuje większą część subsaharyjskiej Afryk...