Dymorfizm płciowy u żółwi, czyli jak poprawnie określić płeć posiadanego gada


Wojciech Urynowicz

Określenie płci posiadanego gada jest niezwykle istotną sprawą zarówno dla osób zajmujących się chowem, jak i hodowlą danego gatunku. Pozwala to uniknąć sporów pomiędzy samcami, a także umożliwia zaobserwowanie u samic pierwszych objawów składania jaj bądź problemów związanych z ich zaparciem. Rozpoznanie płci żółwia może być trudne dla niewprawnego oka, jednak u większości tych gadów dymorfizm płciowy jest dosyć wyraźny. Mam nadzieję, że w poniższym artykule udało mi się przedstawić w przystępny sposób zasadnicze różnice pozwalające określić płeć zarówno u żółwi wodnych, jak i lądowych.

Wielkość

W przeciwieństwie do ssaków, samice gadów są zazwyczaj większe od swoich partnerów. U dorosłych osobników żółwi również możemy zaobserwować różnicę wielkości pomiędzy płciami. Na przykład samice z rodzaju Graptemys (żółw ostrogrzbiety) mogą mieć karapaks nawet dwukrotnie dłuższy niż samce, a u żółwi Pseudemys concinna karapaks samic może być 1,5-1,7 razy dłuższy niż u samców. W niektórych publikacjach można znaleźć szczegółowe informacje na temat wielkości samca i samicy poszczególnych gatunków i podgatunków żółwi. Na przykład u żółwia czerwonolicego (Trachemys scripta elegans) samica ma długość karapaksu dochodzącą do 28 cm, samiec natomiast do 20 cm.


Dlaczego wielkość nie jest miarodajnym wskaźnikiem płci?

W warunkach wiwariowych dosyć często dochodzi do różnego rodzaju zaburzeń wzrostu. Poza tym żółwie rosną przez całe życie i aby ustalić płeć na podstawie wielkości, musielibyśmy mieć do czynienia z dorosłymi osobnikami, tak by różnica wielkości pomiędzy samcem a samicą była już dosyć wyraźna. Występują też różnice osobnicze - zdarzają się okazy rosnące do większych rozmiarów niż typowi przedstawiciele danego gatunku. Opisano na przykład samce żółwia greckiego (Testudo hermanni boettgeri) osiągające długość 19 cm, podczas gdy u większości samców tego gatunku karapaks ma 13-16 cm długości (u samic 15-18 cm).

Poza ...