Pelomedusidae - żółwie nieznane?


Anna Gorzkiewicz

Pelomeduzowate (Peomedusidae) to rodzina żółwi z podrzędu żółwi bokoszyjnych (ryc. 1), zamieszkujących stałe i okresowe zbiorniki wodne w Ameryce Południowej, Afryce i na Madagaskarze. W okresie suszy zapadają w sen letni. Od niedawna te tajemnicze zwierzęta są dostępne w sklepach zoologicznych. Największą popularnością cieszą się przedstawiciele rodzajów Pelomedusa i Pelusios.


Żółwie bokoszyjne (Pleurodira) to mniej licznie reprezentowana grupa żółwi w porównaniu ze zróżnicowanym i dobrze poznanym podrzędem skrytoszyjnych (Cryptodira), do którego zaliczamy często hodowane w domach żółwie lądowe (greckie, stepowe, obrzeżone) i wodne (czerwonolice, żółtolice, malowane). Wymienione podrzędy zostały wyodrębnione ze względu na różnicę w sposobie chowaniu głowy do pancerza (ryc. 2, 3). U Cryptodira szyja jest zginana w płaszczyźnie pionowej, dlatego przedstawiciele tej grupy mogą ukryć prawie całą głowę w pancerzu. Takiej możliwości nie mają Pleurodira, u których szyja jest zginana w płaszczyźnie poziomej. Do innych cech wyróżniających ten podrząd należy także zrośnięcie miednicy z plastronem.


Rodzaj Pelomedusa

Należy do niego tylko jeden gatunek - Pelomedusa subrufa (Lacepede, 1788). Dotychczas opisano trzy podgatunki:

1. Pelomedusa subrufa subrufa (Lacepede, 1788) - zamieszkuje tereny od Somalii, Sudanu przez Ghanę, Południową Afrykę i Madagaskar. Ten podgatunek charakteryzuje się ogromnym zróżnicowaniem ubarwienia: od ciemnoczekoladowego pancerza przez ciemnobrązowy karapaks i żółtawy plastron aż do koloru całkowicie kremowego lub oliwkowego; głowa może mieć barwę od brązowej do szarej, z żuchwą i dolną częścią szyi od białej do kremowej.

2. Pelomedusa subrufa olivacea (Schweigger, 1812) - występuje w Etiopii, Sudanie, Senegalu, Nigerii i Kamerunie. Kolorystyka jest bardzo zbliżona do poprzedniego podgatunku.

3. Pelomedusa subrufa nigra (Gray, 1863) - spotykane jedynie na niewielkich obs...