Sarna europejska (Capreolus capreolus) w dobie intensyfikacji rolnictwa


Jakub Długosz*, mgr inż. Mateusz Rawski*, mgr inż. Bartosz Kierończyk*, Małgorzata Sroka*
Katedra Żywienia Zwierząt i Gospodarki Paszowej, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Presja cywilizacyjna wymusza na zwierzętach zmiany zachowań i przystosowanie się do nowo pojawiających się nisz ekologicznych w krajobrazie kształtowanym przez człowieka. W strukturze populacji zwierzyny łownej w XX wieku zaszły znaczące zmiany, spowodowane między innymi intensyfikacją rolnictwa i urbanizacją. W przypadku gatunków konserwatywnych ekologicznie zauważono tendencję do zmniejszenia pogłowia bądź ograniczenia obszaru ich występowania.

Jednymi z najbardziej znanych przykładów omawianego zjawiska są: drop zwyczajny (Otis tarda) oraz głuszec zwyczajny (Tetrao urogallus). Presja człowieka spowodowała ograniczenie ich występowania lub zanik na całym obszarze Polski. Gatunki plastyczne ekologicznie - zdolne do adaptacji - znajdują w środowisku dogodną przestrzeń bytowania, jednakże ich utrzymująca się na wysokim poziomie, a niekiedy rosnąca populacja staje się przyczyną powstawania szkód w uprawach rolnych. Wielokrotnie stawia to w konflikcie rolników, myśliwych oraz leśniczych.

Wśród zwierząt łatwo adaptujących się do środowiska na szczególną uwagę zasługują: sarna europejska (Capreolus capreolus) i dzik europejski (Sus scorfa). Przyczyniają się one do największych strat w zasiewach. Mechanizmy przystosowawcze są zbyt rzadko poruszane kompleksowo - przy równoczesnym uwzględnieniu zmian, jakie zachodzą w przyrodzie, i metod ograniczenia szkód w rolnictwie. Niniejszy artykuł opisuje zarówno możliwość powstawania nowych, zaadaptowanych do zmieniającego się środowiska form zwierząt łownych na przykładzie ekotypu polnego sarny europejskiej, jak i metody przeciwdziałania szkodom powodowanym przez zwierzęta (5).

Sarna polna

Sarna polna jest uważana za ekotyp sarny europejskiej (Capreolus capreolus), powstały na skutek przystosowania się d...