Zwierzę jako osoba - zmiany w postrzeganiu zwierząt w świetle prawa


Judyta Juranek, PhD, DVM
New York University Medical Center, Nowy Jork, USA

Spory o to, czy zwierzę posiada własną osobowość i jest zdolnego do samodzielnego podejmowania decyzji, toczą się już od wielu lat, gromadząc rzesze zarówno przeciwników, jak i zwolenników tego poglądu. Do tej pory polskie oraz unijne ustawodawstwo nie zajmowało się rozstrzygnięciem tego sporu, pozostawiając tę kwestię etykom i filozofom. Coraz częściej jednak pod wypływem nacisków ze strony działaczy na rzecz praw zwierząt słyszy się o zmianach legislacyjnych prawa dotyczącego dobrostanu i ochrony zwierząt.

Zapoczątkowane w ostatnich dekadach minionego wieku próby stopniowego zwiększania prawnej autonomii zwierząt zyskują coraz więcej poparcia w krajach wysoko rozwiniętych, mając na celu doprowadzanie do zmian prawnych w legislaturze dotyczącej ochrony i praw zwierząt. Obecnie, zwłaszcza w krajach anglosaskich, dąży się do szeroko zakrojonych zmian ustawodawczych, zwiększających autonomię zwierząt w stopniu daleko wykraczającym poza dotychczasowe krajowe ustawy o ochronie zwierząt. Dyskusje toczone na wydziałach prawa renomowanych uniwersytetów zacieśniają się wokół kwestii autonomii zwierząt oraz ich prawa do decydowania o niebyciu niczyją własnością.

Najnowsze propozycje zmian, ogłoszone w listopadzie ubiegłego roku na Zjeździe Amerykańskiego Towarzystwa Badań Układu Nerwowego w San Diego, USA, oraz w czerwcu tego roku na Zjeździe Europejskiego Zjednoczenia Badaczy Układu Nerwowego w Bertinoro, Włochy, i opisane w znanym czasopiśmie naukowym "Science" w kwietniu tego roku, postulują nadanie zwierzętom osobowości/podmiotowości prawnej (animal personhood), dzięki czemu zwierzęta miałby m.in. prawo do występowania w swojej własnej ...