Owce polskie. Cz. I. Kompendium wiedzy o wrzosówce


Dr Dominik Popielarczyk
Zawiedzeni będą ci, którzy po przeczytaniu tytułu pomyśleli, że w treści poniżej odnajdą nowo odkryte wiersze Juliana Tuwima. Niestety, autor nie przedstawi swojego dorobku poetyckiego nie tylko ze względu na brak materiału, ale przede wszystkim z szacunku dla czytelników...

W poniższym artykule przedstawione zostaną rasy i odmiany owiec wytworzonych i hodowanych w Polsce, zarówno w obecnych granicach, jak i tych sprzed II wojny światowej. Dlatego też opisano następujące rasy/odmiany: wrzosówka polska, świniarka, karnówka, krukówka, cakiel podhalański, polska owca górska odmiany białej i barwnej, merynos polski odmiany białej i barwnej, polskie owce nizinne (PON), a wśród nich żelaźnieńska, corriedale polski, uhruska i wielkopolska, polskie owce długowełniste (POD), czyli owca pomorska, kamieniecka, pogórza oraz olkuska (tab. I). W tekście znajdują się słowa, które mogłyby wprowadzać czytelnika w błąd, z tego też powodu należy z całą stanowczością podkreślić, że termin "rasa prymitywna" (lub "zwierzę prymitywne") nie dotyczy walorów intelektualnych, a odnosi się do intensywności pracy hodowlanej (prowadzonej bądź nie) przez wieki lub dolewu obcej krwi. Jeśli chodzi o walory intelektualne, a także zdrowotne i wytrzymałościowe, autor zdecydowanie daje palmę pierwszeństwa zwierzętom prymitywnym. Dlatego też omawianie poszczególnych ras rozpocznie właśnie od nich.

WRZOSÓWKA POLSKA

Jest typowo polską prymitywną rasą owiec, zaliczaną do grupy owiec północnoeuropejskich krótkoogoniastych (ovis brachyra borealis) (Mroczkowski S., 2005). W Europie są jeszcze trzy kraje, które mają w swoich zasobach genetycznych owce blisko spokrewnione z wrzosówką polską - Niemcy (z wrzosówką niemiecką, wrzosówką niemiecką bagienną i wrzosówką białą), Holandia oraz Litwa. Angielska nazwa wrzosówki to heath sheep, więc gdyby czytelnik natknął się na tę nazwę, nie powinien już się...