Rozród owiec - istotny aspekt współczesnej hodowli towarowej. Cz. II. Stanówka - inseminacja - ciąża


Dr Aneta Ziembińska

Termin krycia maciorek, czyli stanówki, jest zależny od aktywności płciowej danej rasy owiec. Hodowcy owiec asezonalnych, jak również owiec o wydłużonym sezonie rozrodczym mają największe możliwości doboru terminu stanowienia. W Polsce do tej grupy należą owce merynosowe, które kryje się przeważnie w czerwcu i lipcu. U pozostałych ras i odmian termin krycia przypada na okres sierpnia i września, a u polskiej owcy górskiej może trwać nawet do listopada.

Dokładny termin stanówki wyznacza system produkcji, czyli możliwość pastwiskowa hodowcy,rodzaj pomieszczeń gospodarskich i kierunek użytkowania stada. W przypadku braku ocieplonych pomieszczeń dla matek z nowonarodzonymi jagniętami, a także przy wykorzystywaniu naturalnych pastwisk w odchowie jagniąt krycie powinno być przeprowadzone w czasie umożliwiającym wykoty na wiosnę lub przed zimą. W obecnej sytuacji gospodarczej, stosując najbardziej ekonomiczny - mięsny - kierunek użytkowania owiec, hodowca powinien brać pod uwagę najkorzystniejszy okres sprzedaży jagniąt rzeźnych.

W zależności od organizacji stanówki rozróżnia się krycie owiec w sposób naturalny lub z wykorzystaniem sztucznego unasieniania. Sposób naturalny obejmuje krycie dzikie (stadne), wolne, haremowe, grupowe oraz dozorowane („z ręki”), gdy dobiera się maciorki do danego tryka. Sztuczne unasienianie (inseminacja) w Polsce nie ma tak dużego zastosowania jak w innych krajach. Unasienianie było najbardziej rozpowszechnione na Podhalu w stadach wypasanych wysoko w górach. Trzeba jednak wziąć pod uwagę fakt, iż dzięki temu sposobowi krycia uzyskuje się lepsze wykorzystanie wartościowych tryków i znacznie szybsze doskonalenie potomstwa. Należy stosować go głównie w stadach produkujących jagnięta rzeźne i wykorzystujących krzyżowanie towarowe.

Dużym ograniczeniem w wykorzystywaniu inseminacji na szerszą skalę są trudności z mrożeniem nasienia tryków i w związku z tym niska skuteczność unasieniania. Uzyskiwana płodność wynosi tyl...