Aromatyczne gatunki roślin sposobem na pasożyty?


Łukasz Dylewski
Sekcja Teriologiczna, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Pasożyty mogą być ważnym czynnikiem selekcyjnym, mającym szkodliwy wpływ na zdrowie gospodarza. Najprościej możemy podzielić pasożyty na zewnętrzne (ektopasożyty) i wewnętrzne.

Ektopasożyty występujące w ptasich gniazdach przyczyniają się do różnorodnych chorób i tym samym zmniejszania liczebności piskląt. Należy zwrócić uwagę na to, że nie tylko duża liczba pasożytów może powodować straty. W sytuacji, kiedy pasożyty zewnętrzne są żywicielami pośrednimi ptasich patogenów, nawet niewielka ich liczba może działać niekorzystnie na daną populację (4).

Clayton i wsp. (2010) (8) wyróżnili pięć głównych grup ektopasożytów występujących u ptaków:

1. Owady: wszy (Phthiraptera), pchły (Siphonaptera), pluskwiaki (Hemiptera), muchy (Diptera)

2. Roztocza i kleszcze

3. Pijawki

4. Grzyby keratynofilne i celulolityczne

5. Bakterie - kilka niepowiązanych ze sobą grup rozkładających pióra.

Pasożyty zewnętrzne występujące w ptasich gniazdach mogą zwiększać zachorowalność zarówno u dorosłych ptaków, jak i piskląt lub podlotów (4), hamować wzrost i zmniejszać przeżywalność piskląt (26), a także prowadzić do zaburzeń fizjologii organizmu, np. powodując niedokrwistość (6) lub zwiększając tempo metabolizmu (20).

Niektóre strategie obronne

Prawidłowe działanie układu immunologicznego stanowi pierwszą linię obrony organizmu przed różnymi czynnikami chorobotwórczymi (22). Duży nacisk selekcyjny ze strony pasożytów doprowadził do wytworzenia różnych strategii obronnych i działań antypasożytniczych u zwierząt. U ptaków, jak i u innych kręgowców, na drodze ewolucji doszło do wytworzenia różnorodnych sposobów zmniejszania liczebności ektopasożytów poprzez ich usuwanie i odstraszanie. Jednym ze sposobów walki z ektopasożytam...