Z biblioteki lekarza weterynarii Andrew Linzey "Teologia zwierząt" Wydawnictwo WAM, Kraków 2010 r.)


Jan Borzymowski

Jakie jest szeroko rozumiane miejsce zwierząt w społeczeństwach poszczególnych kultur? Wiemy, że bardzo różne. Temat jest "niewygodny" z powodów politycznych, ekonomicznych, gospodarczych. Także wiele religii traktuje sprawę zwierząt w sposób trudny do zaakceptowania. Tym bardziej mogą być interesujące wszelkie rozważania niemieszczące się w przyjętych kanonach poprawności politycznej czy religijnej, zwłaszcza w przypadku ewidentnej kolizji z zasadami etyki, moralności, potocznie pojmowanej - zwykłej przyzwoitości. Zwierzęta to temat szeroki. W wymienionym wyżej opracowaniu chodzi o zmianę postrzegania pozycji zwierząt jako istot współuczestniczących w procesie życia na ziemi.

Autor zauważa, że teologia chrześcijańska zawiera zbiór kluczowych kategorii myślowych, które pozwalają na sformułowanie etycznej koncepcji miejsca pozostałych - poza ludźmi - istot w naszym świecie. W życiu codziennym nietrudno zaobserwować prawidłowość dotyczącą rezerwy i dystansu do zwierząt. Ludzie o silnych przekonaniach religijnych (katolickich) uważają, że człowiek jest "koroną stworzenia", stworzoną "na obraz i podobieństwo itd.", a zwierzę to coś znacznie niższego, prawie jak rzecz, istniejąca po to, by człowiekowi służyć. Nie należy się nią zbytnio przejmować i z nią poufalić.

W Genesis, Pierwszej Księdze Mojżeszowej (9.3) powiedziane jest: "Wszystko co się rusza i żyje, niech wam służy za pokarm; tak jak zielone jarzyny, daję wam wszystko."

W realiach życia współczesnego widać brutalną rzeczywistość. W niektórych mediach, gazetach określonej orientacji, podejście do świata zwierząt bywa tematem jedynie rozgrywki politycznej. Polska to kraj wybitnie katolicki i stąd stosunek do zwierząt był, jaki był. Teraz po trochu się to zmienia pod wpływem prądów z Zachodu, które akurat w tej sprawie uważam za korzystne. Stosunek do przyrody, zwierząt, miał swoje odbicie w różnych nurtach filozoficznych. Tym bardziej ciekawą le...