Charakterystyka i wykrywanie rui u loch


Mgr inż. Małgorzata Witoń,
mgr inż. Katarzyna Sala

Sukces hodowli trzody chlewnej jest uwarunkowany m.in. prawidłowym monitorowaniem terminu występowania rui u samic oraz kontrolą przebiegu rozrodu (4). Szczegółowe ewidencjonowanie porodów, liczby urodzonych i odsadzanych prosiąt, daty inseminacji i jej skuteczności wpływa na wyniki ekonomiczne hodowli, jak również pozwala szybko zorientować się o potencjalnych problemach w rozrodzie loch (2). Dlatego tak ważne jest wykorzystanie wszelkiej wiedzy praktycznej i teoretycznej z zakresu rozrodu świń w codziennej produkcji trzody chlewnej.

Dojrzałość płciowa loch
Wiek, w którym młode zwierzęta osiągają dojrzałość płciową, jest uwarunkowany genetycznie i na ogół stały dla poszczególnych gatunków. Mogą mieć jednak na niego wpływ warunki środowiskowe, takie jak żywienie i klimat. Wśród czynników żywieniowych najistotniejszą rolę odgrywa właściwa ilość białka i witamin w paszy, a pośród czynników klimatycznych - długość dnia świetlnego i temperatura otoczenia.
Lochy osiągają dojrzałość płciową w 6.-7. miesiącu życia. O dojrzałości płciowej samicy mówimy wtedy, gdy zaczynają u niej występować stałe cykle płciowe. Długość cyklu płciowego lochy wynosi 21 dni, a ze względu na częstotliwość występowania cyklów płciowych w ciągu roku zalicza się ją do grupy samic poliestralnych, czyli wielorujowych. Oznacza to, iż cykle płciowe powtarzają się u lochy kolejno przez cały rok, chyba że samica zajdzie w ciążę (3).

Rola hormonów Nadrzędną rolę w kontrolowaniu układu rozrodczego sprawuje podwzgórze, wydzielając gonadoliberynę GnRH. Hormon ten pobudza wydzielanie hormonu folikulotropowego FSH i luteotropowego LH przez komórki przedniego płata przysadki mózgowej. Podwzgórze wydziela swoje neurohormony w sposób pulsacyjny. Częstotliwość pulsów GnRH jest regulowana zwrotnie przez koncentrację steroidów płciowych, jak również przez ośrodkowy układ nerwowy. Pulsy GnRH, oddziałując na przednią część przysad...