Cechy jaja ptaków w aspekcie uzyskiwanych wskaźników wylęgowości piskląt


Dr inż. Sebastian Nowaczewski
Katedra Hodowli i Użytkowania Drobiu, UP w Poznaniu

Mówiąc o jakości jaj, często mamy na myśli cechy ważne z punktu widzenia konsumenta. Należą do nich m.in. masa jaja, jego świeżość, barwa żółtka i skorupy. Nie byłoby jednak takiej liczby jaj na rynku, o względnie niskiej cenie, gdyby nie reprodukcja - namnażanie materiału do ferm towarowych kur nieśnych. Podobnie jest w przypadku kurcząt brojlerów czy indyków rzeźnych, gdzie w sposób bardzo istotny postęp hodowlanych w stadach reprodukcyjnych (rodziców) pozwala maksymalnie zmniejszyć koszty produkcji mięsa drobiowego. I tu właśnie bardzo ważnym ogniwem w otrzymaniu jak największej liczby zdrowych piskląt jest uzyskanie jaj wylęgowych o wysokiej wartości biologicznej.

W przypadku jaj konsumpcyjnych i wylęgowych, mamy do czynienia z wieloma ich wadami - nabytymi i naturalnymi. Pierwsze powstają po zniesieniu jaja i są zazwyczaj efektem nieprawidłowego zbioru, magazynowania lub transportu. Większość z nich dyskwalifikuje jaja konsumpcyjne bądź wylęgowe z dalszego obrotu, tj. odpowiednio sprzedaży i inkubacji. Nieco inaczej sytuacja wygląda w przypadku wad naturalnych, powstających jeszcze w organizmie nioski. Chociaż eliminują one jaja wylęgowe z procesu inkubacji, to jednak w wielu przypadkach są bardzo pożądane w jajach konsumpcyjnych. Dla przykładu jaja wylęgowe muszą mieć odpowiednią masę (w zależności od gatunku drobiu), nie mogą mieć dwóch żółtek lub wad skorupy. Z kolei konsumenci chętnie będą kupowali właśnie jaja duże albo dwużółtkowe, nawet za wyższą cenę. Reasumując, jajom przeznaczonym do inkubacji stawiane są zdecydowanie większe wymagania, co nie dziwi, zważywszy fakt, że ma w nich niezakłócenie przebiegać proces embriogenezy.

W świecie nauki drobiarskiej prowadzono i nadal prowadzi się wiele badań mających określić, jakie elementy składowe jaj (ich jakość) wpływają na uzyskiwane wskaźniki wylęgowości piskląt....