Jakich informacji może dostarczyć analiza podstawowych wskaźników hematologicznych i parametrów biochemicznych krwi ptaków?


Dr inż. Sebastian Nowaczewski
Katedra Hodowli i Użytkowania Drobiu, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Jednym z pierwszych badań, jakie wykonuje się w celu potwierdzenia lub wykluczenia choroby u zwierzęcia, jest analiza wskaźników hematologicznych, zarówno obrazu czerwono- i białokrwinkowego, jak i dodatkowa ocena wybranych parametrów biochemicznych krwi. U ssaków można wesprzeć się również badaniem moczu. Niestety u ptaków, z uwagi na wspólne wydalanie moczu i kału, jest to niewykonalne. Pozostaje zatem tylko bazowanie na badaniach dotyczących krwi. Co możemy z niej wyczytać i jak interpretować uzyskane wyniki?

Na początku krótkie przypomnienie, że erytrocyty u ptaków mają owalny kształt i są jądrzaste. To odróżnia je od krwinek czerwonych ssaków. Wielkość erytrocytów może być uzależniona od ich liczby we krwi, a ta z kolei od wielu czynników wewnętrznych organizmu oraz zewnętrznych środowiska. Często im większa jest liczba krwinek czerwonych we krwi, tym mniejsze są ich rozmiary (Stankiewicz, 1973). Potwierdzają to wyniki badań własnych dotyczące wymiarów erytrocytów dorosłych bażantów. Kury z grupy kontrolnej cechowały większe erytrocyty w porównaniu z ptakami, które otrzymywały do paszy dodatek 200 i 300 mg/kg witaminy C. Jednocześnie w grupach doświadczalnych stwierdzono istotnie większą liczbę krwinek czerwonych (tab. I). Pomimo że bażanty jednodniowe pochodzące od ww. rodziców nie różniły się pod względem liczby erytrocytów, pisklęta od kur z grup doświadczalnych cechowały istotnie mniejsze krwinki czerwone.


Tabela I. Wpływ dodatku witaminy C do paszy dla bażantów reprodukcyjnych (kury) na wymiary krwinek czerwonych (Nowaczewski, dane nieopublikowane)

Wartości średnie w wierszach oznaczone różnymi literami różnią się statystycznie istotnie (P ≤ 0,05).


Indeks kształtu erytrocytu (%) = szerokość erytrocytu (µm) x 100/długość erytrocytu (µm)


Inne badania, przeprowadzone u kur mięsnych, wykazały w...