Czynniki wpływające na wyniki wylęgowości piskląt


Dr inż. Sebastian Nowaczewski
Katedra Hodowli i Użytkowania Drobiu, UP w Poznaniu

Okres przed inkubacją jaj, od ich zniesienia do nałożenia do aparatu wylęgowego, oraz postępowanie z nimi w tym czasie w istotny sposób wpływają na procent wylęgu piskląt i śmiertelność zarodków podczas lęgu. Z drugiej strony analiza embriogenezy, jak i czynników wpływających na przebieg inkubacji pozwala lepiej zrozumieć biologię poszczególnych gatunków ptaków. Obserwacja rozwoju zarodkowego umożliwia ponadto wyciągnięcie praktycznych wniosków dotyczących ustalenia optymalnych parametrów lęgu, pomaga też wyeliminować straty w jego trakcie, spowodowane zamieraniem zarodków zarówno w początkowej, jak i końcowej fazie inkubacji.

Za optymalną temperaturę inkubacji jaj większości gatunków drobiu i ptaków egzotycznych utrzymywanych amatorsko (np. bażanty, góropatwy, przepiórki itd.) uważa się najczęściej przedział między 37,0 a 38,5 st. C. Wyjątek stanowią lęgi jaj strusia afrykańskiego, gdzie temperatura inkubacji waha się między 36 a 37 st. C. Oczywiście dla każdego gatunku podawany jest inny zakres optymalnej temperatury, najistotniejsze jest jednak to, że powinna być ona niższa w końcowym okresie lęgu (kilka dni przed kluciem), gdy jaja trafiają do komory klujnikowej. Różnica wynosi najczęściej kilka dziesiątych stopnia Celsjusza. Ma to miejsce dla przykładu w aparatach halowych w zakładach wylęgowych.

Odwrotnie jest w przypadku wilgotności. Wilgotność względna przez większość czasu inkubacji jaj wynosi zazwyczaj 55-65% (struś afrykański - 25-30%). Zdecydowanie podnosi się ją pod koniec lęgu - do 70%, a w momencie klucia u niektórych gatunków powinna wynosić nawet ponad 80%. Tak wysoka wilgotność sprawia między innymi, że błony jajowe są na tyle elastyczne, aby pisklę mogło je rozerwać w momencie nakluwania się i wydostawania z wnętrza jaja. Nieprawidłowe parametry lęgu mogą przyczy...