Ubarwienie kur dziedziczone allelami serii e


Dr Marek Łabaj

"Póty się człowiek w pięknej rzeczy kocha,
póki piękniejszej nie widzi."
Mikołaj Rej


Piękno jest uzewnętrznieniem się tajemnych praw natury, które gdyby się nie przejawiały w ten sposób, zostałyby na zawsze ukryte przed nami - pisał Johan Wolfgang von Goethe. I miał rację. Dodatkowe piękno trzeba wydobyć z natury, która chroni swe tajemnice. Dzisiaj sporo hodowców amatorów widzi nieco inaczej kury niż tylko przez pryzmat ich użytkowości. Dla wielu spośród nich nie liczy się zbytnio liczba zniesionych jaj w ciągu roku czy też masa ciała kur. Patrzą na kury i widzą w nich piękne w kolorze i kształcie stworzenia.

Niestety, niewielu wie, jakie jest podłoże genetyczne tej różnobarwności. Często zastanawiają się, jakiego ubarwienia kury hodują. Aby ułatwić im pracę hodowlaną, podjąłem się opracowania osnowy uwarunkowań dziedziczenia ubarwienia kur. Jednakże, ażeby rozpocząć właściwą tematykę, niezbędne jest poznanie ogólnych podstaw wiążących się z tym, a więc podział piór oraz barwników odpowiedzialnych za różne kolory.

Rodzaje piór
Pióra kur różnią się między sobą konstytucją, wielkością i funkcją. Budowa piór decyduje o ich przeznaczeniu. Pióra dzielą się na konturowe, puchowe, półpuchowe, nitkowate, szczecinowate i pędzelkowate. Dla uproszczenia na ryc. 1 pominięto pióra o mniejszym znaczeniu w wizualnym odbiorze ubarwieniu kur.

Barwniki i barwy Wśród barwników pigmentowych występujących w skórze kur oraz w pochodzących z niej tworach, głównie w piórach, ale także w przydatkach głowowych, wyróżnia się dwie zasadnicze grupy: melaniny i lipochromy (ryc. 2). Melaniny wykazujące zabarwienie czerwonobrązowe i żółtobrązowe noszą nazwę phaeomelanin, natomiast ciemnobrunatne, szare i czarne znane są jako eumelaniny. Melanina jest złożonym związkiem białkowym, który może występować w skórze właściwej, w każdej...