Rasy świń i ich przydatność do krzyżowania towarowego


Dr hab. Anna Rekiel - prof. nadzw. SGGW
Zakład Hodowli Trzody Chlewnej, Wydział Nauk o Zwierzętach, SGGW

Świnie użytkowane są wyłącznie w kierunku rzeźnym. Zwierzęta tego gatunku charakteryzuje szereg cech predysponujących je do takiego użytkowania. Najważniejsze z nich to: wysoka rozrodczość, bardzo dobre tempo wzrostu i wykorzystanie paszy, wszystkożerność, wysoka wydajność rzeźna oraz wysoka wartość odżywcza wieprzowiny.

Na wyniki tuczu oraz jakość żywca wieprzowego i wieprzowiny wpływają czynniki genetyczne, środowiskowe, a także metody skupu i klasyfikacja. Rasom świń hodowanych i użytkowanych w kraju stawiane są w związku z tym określone wymagania. Ich spełnienie jest podstawą uzyskania dużej ilości żywca wieprzowego dobrej jakości (tab. I).


Tabela I. Wymagania stawiane rasom matecznym i ojcowskim


W stadach zarodowych utrzymuje się i stale doskonali krajowe rasy mateczne: wielką białą polską, polską białą zwisłouchą, puławską, złotnicką białą, złotnicką pstrą, oraz rasy importowane - ojcowskie: duroc, hampshire, pietrain, belgijską zwisłouchą, a także krajową linię syntetyczną 990 (ryc. 1, tab. II i III). Zwierzęta tych ras wykorzystuje się w krajowym programie krzyżowania towarowego.


Tabela II. Wyniki oceny użytkowości rozpłodowej loch zarodowych ras hodowanych w Polsce (Polsus, 2004)

W produkcji trzody chlewnej stosuje się różne metody krzyżowania, przede wszystkim krzyżowanie 2-, 3-, 4-rasowe. Wykorzystuje się w nich zjawisko heterozji, które polega na poprawie wartości cech u mieszańców (pokolenie potomne) w porównaniu ze zwierzętami czystorasowymi (pokolenie rodzicielskie). Wykorzystanie heterozji w zakresie cech nisko odziedziczalnych (tab. IV) - rozrodczych, pozwala uzyskać liczny materiał do tuczu. W określonych warunkach środowiskowych może ujawnić się heterozja ...