Zjadanie odchodów (koprofagia, cekotrofia) obserwuje się u wielu gatunków zwierząt. Spośród zwierząt udomowionych, u których występuje koprofagia (zjadanie kału swojego lub innych zwierząt), w pierwszej kolejności można wymienić prosięta, źrebięta i psy. Cekotrofia (zjadanie cekotrofów) występuje zaś u różnych gatunków małych zwierząt roślinożernych, między innymi u królików, których przewód pokarmowy wyróżnia się dużym jelitem ślepym. Zjadają one swoje odchody, które są bogate w składniki odżywcze powstające w wyniku przemian mikrobiologicznych w przewodzie pokarmowym. Widok zwierzęcia zjadającego odchody swoje własne lub innych zwierząt często budzi niepokój u jego opiekunów, którzy chcą wiedzieć, dlaczego tak się dzieje. W artykule omówiono to zagadnienie z punktu widzenia żywienia zwierząt.

Prosięta w pierwszym tygodniu życia mogą zjadać nawet ponad dwadzieścia gramów odchodów swoich matek dziennie (2). Przypuszcza się, że pewne substancje chemiczne obecne w kale loch pobudzają ich potomstwo do koprofagii (3). Nowo narodzone prosięta lubią zapach kału swoich matek. Preferencje w stosunku do zapachu matki kształtują się w pierwszych godzinach po porodzie i w dużym stopniu dotyczą właśnie odchodów (20).

Pozbawienie prosiąt możliwości zjadania odchodów swoich matek ma niekorzystny wpływ na ich rozwój. Dowodzą tego badania, w których prosięta nie mogły zjadać odchodów w pierwszych siedmiu dniach po porodzie. Takie prosięta po odsadzeniu od matek pobierają mniej paszy i wolniej rosną. Prosięta, które miały dostęp do odchodów loch w pierwszym tygodniu życia, były cięższe o ponad 9 kg cztery miesiące po odsadzeniu. Korzystny wpływ koprofagii na rozwój prosiąt może mieć związek z czynnikami mikrobiologicznymi i(lub) żywieniowymi (2).

Odchody matki dostarczają nowo narodzonym prosiętom pożytecznych bakterii. Mikroorganizmy dostające się do przewodu pokarmowego w pierwszych dniach życia prosiąt mogą szybko go zasiedlić. Źródłem tych mikroorganizmów są między innymi wydaliny matki. Zjadanie kału może być zatem pomocne w rozwoju mikroflory jelitowej we wczesnych okresach życia. Ponadto mikroorganizmy obecne w kale loch pobudzają rozwój układu immunologicznego nowo narodzonych prosiąt (2).

Odchody matki wzbogacają dietę potomstwa w składniki odżywcze. Skład chemiczny kału loch ulega pewnym zmianom w czasie laktacji. Dochodzi do wzrostu stężeń białka i innych składników odżywczych. Zmiany te wynikają z pogorszenia strawności białka i...

U koni koprofagia występuje zazwyczaj do szóstego miesiąca życia. Bardzo rzadko stwierdza się ją zaś u dorosłych koni. Najczęściej obserwuje się ją w pierwszych dwóch miesiącach życia. Jedzenie odchodów obserwowano nawet u dwutygodniowych źrebiąt ...