Żywienie jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na stan zdrowia zwierząt. Dawka pokarmowa powinna dostarczać zwierzętom odpowiednie ilości wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Komponenty paszowe nie zawsze jednak zawierają wystarczające ich ilości. W takich przypadkach trzeba rozważyć zastosowanie odpowiedniej suplementacji. Opiekunowie koni często na własną rękę stosują różne dodatki paszowe. Mogą one zawierać składniki odżywcze, a także probiotyczne mikroorganizmy i ich metabolity. W artykule omówiono ich przydatność w żywieniu klaczy i źrebiąt.

Wzbogacanie diety ciężarnych i karmiących klaczy w składniki odżywcze o właściwościach prozdrowotnych stwarza możliwość zwiększenia ich zawartości w siarze i mleku. Niektóre składniki odżywcze przenikają bowiem z paszy do wydzieliny gruczołu mlekowego. Dzięki temu można zwiększyć stopień zaopatrzenia nowo narodzonych źrebiąt w te substancje. Przykładem takiego składnika odżywczego jest beta-karoten. Jest on zaliczany do antyoksydantów pokarmowych, które chronią organizm przed szkodliwym działaniem reaktywnych form tlenu. Podawanie klaczom 1 g beta-karotenu codziennie przez dwa tygodnie przed porodem skutkuje wyższą jego zawartością w osoczu krwi klaczy oraz w siarze i mleku. Potomstwo takich klaczy charakteryzuje się wyższym stężeniem beta-karotenu w osoczu krwi już w pierwszym dniu życia (12).

Siara jest ważnym źródłem beta-karotenu dla nowo narodzonych źrebiąt. Stężenie beta-karotenu we krwi źrebiąt wzrasta po pobraniu siary, która może zawierać nawet ponad sześćdziesiąt razy więcej tego składnika odżywczego w porównaniu z mlekiem (12, 25). Bogatym źródłem beta-karotenu w żywieniu starszych koni jest świeża zielonka pastwiskowa. Istnieje dodatnia zależność między ilością pobranej zielonki pastwiskowej a stężeniem beta-karotenu we krwi koni (34). Konie przebywające na pastwisku kilka godzin dziennie mają dwa razy wyższe stężenie tej substancji w osoczu krwi w porównaniu z końmi, które nie mają dostępu do pastwiska (21). Dużo beta-karotenu zawiera też marchew. Konie wolą surową nieprzetworzoną marchew od marchwi tartej i suszonej. W najmniejszym stopniu preferują zaś marchew gotowaną (15).

Suplementacja beta-karotenu jest uzasadniona zwłaszcza w miesiącach zimowych, gdy konie są żywione sianem ubogim w ten składnik odżywczy (32). Beta-karoten wyróżnia się dobrą dostępnością biologiczną niezależnie od tego, czy stosuje się go z dodatkiem tłuszczu, czy bez niego. Podawanie koniom beta-karotenu w dawce 0,8 mg/kg masy ciała dziennie spowodowało dziesięciokrotny wzrost jego stężenia w surowicy krwi (10).