Fretki domowe (Mustela putorius furo) są coraz bardziej popularnymi zwierzętami towarzyszącymi oraz laboratoryjnymi, wiedza na temat ich fizjologii i patologii jest jednak nadal niepełna. Wynika to prawdopodobnie ze stosunkowo niedawnego procesu udomowienia tego gatunku. Własne obserwacje kliniczne potwierdziły dane literaturowe, że często występującym stanem patologicznym u tych zwierząt jest powiększenie śledziony (splenomegalia).

W niniejszej pracy opisano własne przypadki kliniczne przebiegające z powiększeniem śledziony, ze wskazaniem lub próbą wskazania jego przyczyny. Materiał do badań stanowiły wycinki śledziony (n = 5) oraz jeden bioptat cienkoigłowy węzłów chłonnych wnęki wątroby. Wśród przyczyn splenomegalii stwierdzono pierwotne nowotwory, rozrost nienowotworowy oraz czynniki zakaźne. Częstym, ale nie zawsze koniecznym postępowaniem terapeutycznym jest splenektomia, do której wskazaniem są przede wszystkim takie zmiany jak guzy, skręt, ropnie czy pęknięcie.

Wstęp

Fretki domowe (Mustela putorius furo) to udomowieni potomkowie tchórzy europejskich, należący do rodziny łasicowatych. Są blisko spokrewnione m.in. z norkami, łasicami, wydrami, ale mają wiele cech anatomicznych podobnych do psów i kotów, szczególnie układ pokarmowy i rozrodczy (1). Gatunek ten można zaliczyć do najbardziej prymitywnych ssaków mięsożernych.

W ostatnich latach obserwuje się znaczny wzrost zainteresowania fretkami jako zwierzętami domowymi. Dowodem może być chociażby fakt, że nawet przepisy prawne traktują te zwierzęta na równi z psami i kotami [Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 576/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie przemieszczania o charakterze niehandlowym zwierząt domowych oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 998/2003] (2).

Pierwsze wzmianki o fretkach utrzymywanych przez ludzi sięgają V wieku p.n.e. Proces udomowienia tych zwierząt rozpoczął się prawdopodobnie w Grecji (3). Z obserwacji własnych wynika, że pomimo rosnącej popularności tych zwierząt, cały czas są one problematycznymi pacjentami praktyk lekarsko-weterynaryjnych. Stosunkowo niedługi proces udomowienia (na przykład w porównaniu z psami) może być przyczyną niepełnej znajomości fizjologii i patologii tego gatunku, szczególnie w kontekście wpływu warunków stworzonych przez człowieka na stan zdrowia tych zwierząt. Często skutkuje to tym, że opieka, jaką właściciele otaczają fretki w domach, jest niewystarczająca, a nawet nieprawidłowa (4).

Splenomegalia jest stosunkowo częstym zjawiskiem u fretek, precyzyjne określenie częstości jej występowania pozostaje jednak trudne. Niektóre materiały popularyzatorskie, niezweryfikowane naukowo (na przykład broszura Animal Medical Center), podaj...