12/01/2026
Żywienie ludzi poddawanych zabiegom chirurgicznym często obejmuje suplementację glutaminy, która stanowi ważne źródło energii dla komórek nabłonka jelita. Glutamina jest jednym z najważniejszych związków azotowych w organizmie. Jest składnikiem odżywczym, który reguluje metabolizm azotu i pobudza procesy anaboliczne. Badania przeprowadzone na psach potwierdzają, że suplementacja glutaminy poprawia bilans azotowy (4). Glutamina w dużych ilościach występuje w mięśniach szkieletowych. Mięso jest bardzo dobrym jej źródłem, dlatego powinno wchodzić w skład codziennej diety psów i kotów. Glutamina jest jednym z głównych składników używanych w żywieniu immunomodulującym u ludzi, którzy mają wykonywane zabiegi chirurgiczne (19).
Żywienie immunomodulujące rozwija się już od wielu lat, zwłaszcza w krajach wysoko rozwiniętych. Obejmuje ono wzbogacanie diety w różne składniki odżywcze, które wywierają istotny wpływ na układ immunologiczny. W polskim czasopiśmie z zakresu żywienia klinicznego opublikowano niedawno na ten temat artykuł zatytułowany „Żywienie immunomodulujące: nowe wskazania w dobie nowoczesnej opieki okołooperacyjnej”. Napisano w nim: „na podstawie dostępnych danych można stwierdzić, że żywienie immunomodulujące bywa przydatne w leczeniu chorych na oddziałach chirurgii” (12).
W medycynie weterynaryjnej przywiązuje się do tych zagadnień znacznie mniejszą wagę. Literatura weterynaryjna jest uboga w artykuły dotyczące żywienia immunomodulującego w leczeniu zwierząt. W niektórych pracach na temat żywienia psów i kotów ciężko chorych i poddawanych zabiegom chirurgicznym, publikowanych w czasopismach naukowych, zwraca się jednak uwagę na wzbogacanie diety tych zwierząt w immunomodulujące składniki odżywcze. Należą do nich przede wszystkim pewne związki azotowe, między innymi właśnie glutamina, a także wielonienasycone kwasy tłuszczowe (7).
Substancje te naturalnie występują w organizmie i pełnią ważne funkcje biologiczne. Zwierzęta żyjące w warunkach naturalnych czerpią je z tkanek, narządów wewnętrznych i treści jelitowej upolowanych ofiar. Dieta zarówno ludzi, jak i zwierząt domowych często zawiera zaś zbyt mało tych składników odżywczych, co uzasadnia suplementację. W badaniach naukowych zazwyczaj używa się składników odżywczych w postaci syntetycznej, dlatego to właśnie takie badania są najczęściej przytaczane w artykułach dotyczących żywienia psów i kotów. Mało badań naukowych wykonuje się z użyciem naturalnych pokarmów. Tymczasem najlepszym i najrozsądniejszym rozwiązaniem jest wzbogacanie dawki pokarmowej poprzez stosowanie naturalnych źródeł składników odżywczych, takich jak mięso, jaja, oleje itp.
Psy i koty po zabiegach chirurgicznych często nie mają apetytu lub pobierają zbyt mało karmy, co pogarsza stan odżywienia organizmu. W konsekwencji może dojść do spowolnienia gojenia ran i opóźnienia powrotu do zdrowia. Prawidłowe postępowanie żywieniowe umożliwia poprawę stopnia zaopatrzenia organizmu w składniki odżywcze, dlatego może przyspieszyć te procesy. Wczesne rozpoczęcie podawania pokarmu po zabiegach chirurgicznych może przyczynić się do poprawy bilansu azotowego i pobudzenia syntezy białka. Stan kliniczny pacjenta determinuje sposób żywienia. Po operacji dąży się do tego, aby zwierzę samodzielnie pobierało odpowiednie ilości pokarmu. Jest to bowiem optymalny sposób dostarczenia organizmowi składników odżywczych.
Ryc. 2. Stres i ból należą do głównych czynników przyczyniających się do pogorszenia apetytu u zwierząt po zabiegach chirurgicznych.
Operacja wiąże się ze stresem, który nasila procesy kataboliczne. Warto zatem wzbogacać dietę w składniki odżywcze hamujące je i pobudzające procesy anaboliczne. Przydatne są też składniki polepszające funkcjonowanie układu immunologicznego. Dieta pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym powinna być bogata w składniki odżywcze działające prozdrowotnie, najlepiej pochodzące z pokarmów naturalnych.
Ryc. 1 – sanjagrujic/gettyimages.com, ryc. 2 – pyotr021/gettyimages.com
