Możliwość zarażania się ludzi pasożytami wewnętrznymi występującymi u psów i kotów nadaje ich zwalczaniu wymiar dbałości o zdrowie publiczne. Tak więc zoonotyczne znaczenie wielu gatunków robaków (nicieni i tasiemców) oraz ich negatywny wpływ na zdrowie i dobrostan zwierząt to argumenty przemawiające za potrzebą bardzo poważnego podejścia do rozpoznania i leczenia inwazji, a także do zaleceń odnośnie do zapobiegania.

Bogata oferta preparatów o szerokim zakresie działania, w tym niektórych o kilkumiesięcznej skuteczności, sugeruje łatwość eliminacji wszystkich pasożytów, którymi może być zarażone zwierzę. Potencjalnie więc już jednorazowe odrobaczenie umożliwia rozwiązanie w długiej perspektywie problemu inwazji pasożytów wewnętrznych. Praktyka wskazuje jednak, że najczęściej nie jest to możliwe.

Szybki powrót zarażenia może być wynikiem kolejnej inwazji, ale także braku lub obniżonej skuteczności podanego preparatu, szczególnie przeciwko stadiom larwalnym pasożytów. Dotyczy to kluczowych nicieni u psów i kotów, a mianowicie glist, tęgoryjców i włosogłówki (Toxocara canis, T. cati, Ancylostoma caninum, A. tubaeforme, Uncinaria stenocephala, Trichuris vulpis). Tab. I przedstawia niektóre dostępne preparaty i skuteczność substancji czynnych przeciwko nicieniom u psów i kotów. Okres prepatentny, będący czasem od momentu zarażenia do pojawienia się postaci dorosłych, a więc też jaj pasożyta w kale, może być różny w zależności od drogi zarażenia i wieku zwierzęcia, co obserwuje się przy inwazjach glisty psiej (tab. II).

Rozpoznanie gatunków robaków biorących udział w inwazji

Określenie gatunku nicienia lub tasiemca w oparciu o tradycyjne metody koproskopowe nie zawsze jest możliwe. Przykłady to nieodróżnialne pod mikroskopem jaja tasiemców z rodziny Taeniidae (Taenia spp., Echinococcus spp.) albo jaja tęgoryjców (Uncinaria stenocephala i Ancylostoma caninum). Drugi z wymienionych tęgoryjców figuruje w ulotkach i charakterystykach weterynaryjnych produktów leczniczych przeciwko pasożytom jako gatunek docelowy (tab. I), co stwarza wrażenie jego powszechnego występowania u psów w Polsce i potrzeby zwalczania. Tymczasem jest on stwierdzany tylko sporadycznie, a u lisów, które stanowią naturalny rezerwuar tęgoryjców, wykrywany jest wyłącznie Uncinaria stenocephala, co niejednokrotnie potwierdzono metodami najbardziej wiarygodnymi, tj. w badaniach sekcyjnych.

Obserwacja wydalanych z kałem członów tasiemca i określenie na tej podstawie gatunku jest istotne epidemiologicznie, gdyż można domniemywać, jaką drogą doszło do zarażenia, i sprecyzować sposoby profilaktyki. Należy pamiętać, że wykrywalność inwaz...