Mikrobiota jelitowa odgrywa szczególnie ważną rolę w kwestii zdrowia zarówno zwierząt, jak i ludzi. W jej skład wchodzą głównie bakterie oraz w mniejszym stopniu wirusy, grzyby i archeony. Drobnoustrojami, których obecność wywiera najbardziej znaczący wpływ na szereg istotnych procesów fizjologicznych, są bakterie fermentacji mlekowej (ang. LAB – Lactic Acid Bacteria).

Bakterie z grupy LAB zasiedlające przewód pokarmowy należą między innymi do rodzajów Lactobacillus, Bifidobacterium, Leuconostoc czy Enterococcus. Odpowiadają one za utrzymanie równowagi mikrobiologicznej błon śluzowych, poprawiają trawienie i przyswajanie składników pokarmowych, a także stymulują odporność i rozwój tkanki limfoidalnej w jelitach. Ze względu na swój prozdrowotny wpływ są wykorzystywane do produkcji preparatów probiotycznych. Stosowanie w żywieniu zwierząt suplementów zawierających pałeczki fermentacji mlekowej zwiększa różnorodność mikroorganizmów w przewodzie pokarmowym, pobudza komórki kubkowe do wytwarzania śluzu, a także poprawia szczelność bariery jelitowej przez wypieranie drobnoustrojów patogennych.

Zmiany w równowadze mikrobioty mogą prowadzić do różnych problemów zdrowotnych, takich jak choroby przewodu pokarmowego, zaburzenia metaboliczne, choroby autoimmunologiczne, a także nasilenie objawów alergii. W poniższym artykule omówiony zostanie wpływ bakterii probiotycznych na odporność organizmu.

Działanie immunomodulujące i przeciwzapalne bakterii probiotycznych

Odporność organizmu na zakażenia i niektóre choroby niezakaźne zależna jest od sprawnego działania układu immunologicznego. Oprócz ośrodkowych i obwodowych narządów limfatycznych, w jego skład wchodzą również komórki uczestniczące w reakcjach immunologicznych.

Najważniejszymi komórkami układu odpornościowego są limfocyty T wytwarzające cytokiny, limfocyty B produkujące przeciwciała, a także komórki prezentujące antygeny limfocytom T, takie jak komórki dendrytyczne lub makrofagi. Istnieje wiele subpopulacji limfocytów T, natomiast w aspekcie działania immunomodulującego najbardziej istotne są limfocyty wspomagające odpowiedź immunologiczną (ang. T helper cells – Th) (14). Limfocyty Th klasyfikowane są do jednej z dwóch kategorii, w zależności od typu produkowanych cytokin. Limfocyty Th typu 1 uwalniają cytokiny wzmacniające komórkową odpowiedź immunologiczną, natomiast cytokiny wytwarzane przez limfocyty Th typu 2 poprawiają odpowiedź humoralną (7, 14).

Podawanie preparatów zawierających bakterie probiotyczne poprawia odporność między innymi przez wspomaganie różnicowania populacji limfocytów Th. Szczep Bifidobacterium animalis lactis CNCM-I2494 wpływa na zmniejszanie uwalniania interleukiny 4 (I...