Weź udział w anonimowym badaniu i odbierz 6-miesięczną cyfrową prenumeratę „Magazynu Weterynaryjnego” > Więcej
Grant edukacyjny
Postępowanie w ostrych biegunkach psów i kotów – aktualne wytyczne
Rada Ekspertów Vetfood:
dr n. wet. Ewa Kaczmar1
prof. dr hab. Roman Lechowski2
prof. dr hab. Marcin Wrzosek diplECVN3
dr n. wet. Dorota Pomorska-Handwerker4
dr n. med. lek. wet. Dawid Jańczak5
dr inż. Olga Lasek6
dr Anna Małek-Moura2
Ostra biegunka należy do najczęstszych przyczyn konsultacji gastroenterologicznych w praktyce małych zwierząt. W większości przypadków, szczególnie u psów pozostających w dobrym stanie ogólnym, ma ona charakter łagodny i samoograniczający się. W ostatnich latach podejście do jej leczenia uległo istotnej zmianie. Aktualne wytyczne European Network for Optimization of Veterinary Antimicrobial Therapy (ENOVAT) zdecydowanie odradzają rutynowe stosowanie antybiotyków u psów z łagodną i umiarkowaną ostrą biegunką, niezależnie od obecności krwi w kale. Coraz większą uwagę zwraca się natomiast na prawidłową ocenę ciężkości choroby, wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych, wczesne żywienie oraz ochronę mikrobiomu jelitowego. Istotne znaczenie może mieć zastosowanie wybranych probiotyków i synbiotyków, choć skuteczność tych preparatów jest zależna od ich składu (szczególnie szczepu bakteryjnego) oraz jakości. Intensywnie rozwijającym się kierunkiem terapii ukierunkowanej na mikrobiom jest przeszczep mikrobioty jelitowej (z ang. Fecal Microbiota Transplant – FMT). Celem artykułu jest przedstawienie aktualnego podejścia do diagnostyki i leczenia ostrej biegunki u psów i kotów, ze szczególnym uwzględnieniem racjonalnej antybiotykoterapii i metod wspierających mikrobiom jelitowy.
Wprowadzenie
Ostra biegunka jest jednym z najczęściej występujących objawów ze strony przewodu pokarmowego u psów i kotów. Stanowi również częstą przyczynę empirycznego stosowania antybiotyków, mimo że u znacznej części pacjentów ma przebieg samoograniczający.
Współczesne podejście do leczenia ostrej biegunki zmieniło się wraz z rozwojem wiedzy dotyczącej mikrobiomu przewodu pokarmowego oraz konsekwencji jego zaburzeń. Szczególnego znaczenia nabrała koncepcja tzw. z ang. antimicrobial stewardship, zakładająca stosowanie leków przeciwdrobnoustrojowych wyłącznie wtedy, gdy istnieją ku temu rzeczywiste wskazania kliniczne.
Opublikowane w 2024 roku rekomendacje ENOVAT dotyczące ostrej biegunki u psów stanowią jeden z najważniejszych dokumentów porządkujących aktualne postępowanie w tych przypadkach. Jednym z kluczowych wniosków jest zdecydowane zalecenie niestosowania antybiotyków u psów z łagodną oraz umiarkowaną ostrą biegunką (1).
Należy podkreślić, że obecnie dysponujemy zdecydowanie większą liczbą badań dotyczących ostrej biegunki u psów niż u kotów. Z tego powodu zaleceń opracowanych dla psów nie powinno się automatycznie przenosić na populację kotów, mimo że ogólne zasady racjonalnego stosowania antybiotyków i leczenia wspomagającego pozostają podobne.
