Hematopoeza, czyli proces wytwarzania elementów morfotycznych krwi, jest kluczowym mechanizmem fizjologicznym utrzymującym homeostazę organizmu. Proces ten warunkuje funkcjonowanie układu odpornościowego, transportu tlenu i mechanizmy hemostazy (6, 7). Zaburzenia endokrynologiczne, stanowiące istotną część chorób wewnętrznych u małych zwierząt, zmieniają procesy hematopoezy zarówno bezpośrednio, poprzez wpływ hormonów na proliferację i różnicowanie komórek hematopoetycznych, jak i pośrednio, przez modyfikację aktywności szpiku, zmiany metaboliczne i stany zapalne (12, 17).

Prawidłowa hematopoeza u ssaków odbywa się głównie w szpiku i jest regulowana przez cytokiny oraz gospodarkę hormonalną. Hormony tarczycy, kortykosteroidy, hormony płciowe i czynniki wzrostu modulują proliferację i różnicowanie linii hematopoetycznych na różnych etapach rozwoju komórek progenitorowych (2).

Endokrynne czynniki regulujące wpływają na tempo dojrzewania erytrocytów, leukocytów oraz trombocytów. Zaburzenia hormonalne mogą zakłócać te procesy, prowadząc do zaburzeń procesu hematopoezy na różnych etapach rozwoju komórek.

Jedną z najczęściej diagnozowanych endokrynopatii u kotów i psów, szczególnie w starszym wieku, jest cukrzyca (4, 5). U kotów dominują postacie przypominające cukrzycę typu 2, związane z insulinoopornością, nieprawidłowościami wysp trzustkowych i otyłością, często współistniejące z innymi procesami metabolicznymi (9, 10). Pomimo że cukrzyca sama w sobie nie jest klasycznym zaburzeniem hematopoezy, jej przewlekły przebieg i konsekwencje metaboliczne wpływają pośrednio na proces krwiotwórczy (8). U pacjentów z cukrzycą obserwuje się często odstępstwa w liczbie erytrocytów, wartości hematokrytu i stężeniu hemoglobiny, co może być związane z zaburzeniami gospodarki żelazem, przewlekłym stanem zapalnym i słabszą odpowiedzią immunologiczną (11).

U geriatrycznych kotów zaburzenia hematopoezy wynikają często z nadczynności tarczycy. Nadmierna produkcja hormonów tarczycy (T3, T4) może pośrednio zaburzać hematopoezę w szpiku i funkcjonowanie układu immunologicznego. W efekcie wiąże się z różn...

U ludzi i zwierząt udokumentowano, że nadmierna produkcja i aktywność hormonów tarczycy może hamować proliferację hematopoetycznych komórek macierzystych poprzez zatrzymanie cyklu komórkowego, co skutkuje leukopenią i zmniejszeniem puli komórek pr...