Multiforum Weterynaria 2026 już 28-29.11! 5 sesji - 16 wykładów i przypadków klinicznych. Nie przegap i weź udział online | Dowiedz się więcej >
Urologia
Współczesne postępowanie w kamicy i innych chorobach dolnych dróg moczowych psów i kotów
lek. wet. Agnieszka Neska-Suszyńska1,2
lek. wet. Patrycja Akszak-Okińczyc2
Choroby układu moczowego stanowią częsty powód wizyt psów i kotów w gabinetach weterynaryjnych i nierzadko sprawiają trudności diagnostyczne oraz terapeutyczne. Objawy zauważane przez właścicieli, takie jak częstomocz, bolesne oddawanie moczu, krwiomocz, oddawanie moczu poza kuwetą lub wokalizacja podczas mikcji, są wspólne dla wielu z tych chorób. Nie oznacza to jednak, że ich przyczyna jest taka sama. Podobny obraz kliniczny może wynikać z zakażenia bakteryjnego, obecności złogów, idiopatycznego zapalenia pęcherza, zmian rozrostowych, wad rozwojowych lub zaburzeń neurologicznych wpływających na opróżnianie pęcherza.
W praktyce klinicznej szczególne znaczenie mają trzy grupy problemów: zakażenia układu moczowego, kamica układu moczowego oraz choroby dolnych dróg moczowych kotów, określane zbiorczo mianem FLUTD (feline lower urinary tract disease). Każda z tych grup wymaga odmiennego podejścia diagnostycznego i terapeutycznego. U psów większą rolę odgrywają zakażenia bakteryjne i kamica wtórna do zakażenia, natomiast u kotów dominują choroby niezakaźne, przede wszystkim idiopatyczne zapalenie pęcherza moczowego ujęte w zespole FLUTD. Jednocześnie to właśnie kamica pozostaje jedną z najważniejszych przyczyn stanów nagłych w urologii małych zwierząt, ponieważ może prowadzić do niedrożności cewki moczowej lub moczowodu, powodując nawet stan zagrożenia życia.
Budowa układu moczowego i jej znaczenie kliniczne
Układ moczowy dzielimy na górne drogi moczowe, do których zaliczamy nerki i moczowody, oraz dolne drogi moczowe, czyli pęcherz moczowy i cewkę. U samców cewka moczowa jest dłuższa, węższa i ma bardziej złożony przebieg niż u samic, co bezpośrednio przekłada się na większą podatność na niedrożność w przypadku obecności złogów lub czopów. U samic cewka jest krótsza i szersza, co z jednej strony ułatwia samoistne wydalanie drobnych złogów oraz dostęp do pęcherza podczas zabiegów endoskopowych, z drugiej jednak sprzyja zakażeniom wstępującym.
Funkcjonowanie dolnych dróg moczowych zależy od sprawności wielu mechanizmów ochronnych. Znaczenie mają: miejscowa mikroflora, integralność nabłonka dróg moczowych (urotelium), warstwa glikozaminoglikanów pokrywająca ścianę pęcherza, miejscowa odpowiedź immunologiczna oraz mechaniczne usuwanie drobnoustrojów wraz ze strumieniem moczu. Istotne są także właściwości samego moczu, w tym jego osmolarność, stężenie mocznika, obecność kwasów organicznych oraz prawidłowe opróżnianie pęcherza. Zaburzenie któregokolwiek z tych elementów może sprzyjać przerostowi bakteryjnemu, rozwojowi stanu zapalnego lub tworzeniu się kryształów i złogów.
