Ostre zapalenie trzustki (OZT) jest najczęstszą chorobą zewnątrzwydzielniczej części trzustki u psów (5). Terminy „ostre”, „przewlekłe” czy „zaostrzenie przewlekłego procesu” względem zapalenia trzustki dotyczą klasyfikacji histopatologicznej, a nie obrazu klinicznego (5). Badanie histopatologiczne uważane jest za złoty standard w diagnostyce OZT. Ze względu na inwazyjność procedury w większości przypadków rozpoznanie choroby opiera się jednak na całościowej ocenie wywiadu, objawów klinicznych oraz badań laboratoryjnych i obrazowych (5).

Zwiększone ryzyko ostrego zapalenia trzustki występuje u psów, które otrzymywały pokarm dla ludzi, smakołyki dla psów, odpadki, dietę wysokotłuszczową, niektóre leki (L-asparaginaza, fenobarbital) (5). Dodatkowo endokrynopatie, takie jak cukrzyca, nadczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, zwiększają ryzyko wystąpienia OZT. Jest to często związane z towarzyszącą im hipertriglicerydemią, która jest niezależnym czynnikiem rozwoju choroby. Same trójglicerydy nie są toksyczne dla komórek groniastych trzustki, ale rozkład nadmiaru trójglicerydów do wolnych kwasów tłuszczowych przez lipazę trzustkową może uszkadzać wspomniane komórki (5).

Objawy towarzyszące zapaleniu trzustki to osłabiony apetyt, ospałość, wymioty (w tym krwawe), nudności, biegunka lub świeża krew w kale, poliuria, polidypsja. W badaniu klinicznym stwierdza się bolesność jamy brzusznej, odwodnienie, żółtaczkę, hipertermię. Zaawansowanie objawów często koreluje z nasileniem zapalenia trzustki, które może być od łagodnego do ciężkiego (5). U wszystkich pacjentów z podejrzeniem zapalenia trzustki należy wykonać badanie morfologiczne krwi, biochemiczne surowicy z uwzględnieniem swoistej lipazy trzustkowej, badanie moczu oraz badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej (5). Podstawą leczenia jest intensywna płynoterapia dożylna, leczenie przeciwbólowe, wsparcie żywieniowe oraz terapie podtrzymujące, które pomagają opanować objawy.

W 2023 roku wprowadzono na rynek amerykański nowy lek immunomodulujący – fuzapladyb (Panoquell^®-CA1). Lek ten blokuje aktywację oraz późniejszą adhezję i migrację krążących neutrofilów do tkanek objętych zapaleniem, potencjalnie je zmniejszając. Psy leczone fuzapladybem szybciej uzyskiwały poprawę kliniczną oraz obniżenie białka C-reaktywnego. Podawany jest on w dawce 0,4 mg/kg/dobę i.v. przez trzy dni. Lek nie jest jeszcze dostępny w Europie (4, 5).

Ostre zapalenie trzustki jest częstą przyczyną pozawątrobowej niedrożności dróg żółciowych (EHBO, ang. extrahepatic biliary obstruction) psów i kotów, co prowadzi do żółtaczki pozawątrobowej (5, 6). Dostępne metody leczenia obejmują postępowanie f...