Wnętrostwo (cryptorchidismus) jest jedną z powszechnie diagnozowanych wad wrodzonych układu rozrodczego u psów samców. Polega na braku zstąpienia jednego lub obu jąder do moszny. Może dotyczyć lokalizacji pachwinowej lub brzusznej. Jądra pozostające poza moszną narażone są na długotrwałe działanie podwyższonej temperatury, co sprzyja ich hipoplazji, zwyrodnieniu oraz zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów.

W praktyce klinicznej coraz częściej zwraca się uwagę nie tylko na onkologiczne, ale również hormonalne konsekwencje wnętrostwa, w tym ich potencjalny wpływ na zachowanie psów. Zaburzenia hormonalne, szczególnie w przebiegu nowotworów wywodzących się z komórek podporowych i śródmiąższowych jądra, mogą przejawiać się objawami ogólnoustrojowymi oraz zmianami behawioralnymi.

Proces zstępowania jąder u psa przebiega w trzech etapach i powinien zostać zakończony do 6.-8. tygodnia życia, przy czym u większości szczeniąt jądra obecne są w mosznie już w 2. tygodniu życia. Wnętrostwo ma często charakter dziedziczny (autosomalny recesywny lub poligenowy), choć opisywane są również przyczyny anatomiczno-mechaniczne, takie jak zbyt wąski kanał pachwinowy, nieprawidłowości więzadła jądrowego czy zaburzenia rozwoju struktur powrózka nasiennego.

U psów wnętrów miejscem predylekcyjnym lokalizacji niezstąpionego jądra jest okolica zewnętrznego pierścienia pachwinowego (jądro podskórne) lub jama brzuszna w okolicy wewnętrznego pierścienia pachwinowego. Wnętrostwo wiąże się z istotnym zagrożeniem dla zdrowia i życia zwierzęcia, głównie ze względu na wysoką aktywność hormonalną oraz zwiększone ryzyko transformacji nowotworowej jąder. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie przypadku jednostronnego wnętrostwa brzusznego u starszego psa, u którego rozpoznano współistnienie dwóch różnych typów no­wotworów jąder, z towarzyszącymi objawami behawioralnymi.