Odpowiedzi przeciwciał na szczepienie przeciwko białaczce kotów: badanie wpływu płci, schematu dawkowania, miejsca podania i rodzaju szczepionki

Autorzy artykułu opublikowanego w „Journal of Feline Medicine and Surgery” chcieli sprawdzić, jak różne czynniki wpływają na odpowiedź immunologiczną kotów po szczepieniu przeciw wirusowi białaczki kotów (FeLV). Zbadano wpływ następujących zmiennych:

• płci (kotki vs kocury)

• harmonogramu szczepień (np. dawka pierwotna + dawka przypominająca)

• miejsca podania szczepionki (np. kark, tylna kończyna, ogon)

• typu szczepionki (różne dostępne preparaty FeLV).

Chciano też sprawdzić, czy któryś z tych czynników powoduje znaczące różnice w poziomie przeciwciał, liczbie „non-responderów” (kotów, które nie rozwijają odpowiedniej odpowiedzi) oraz trwałości tej odpowiedzi w czasie (np. po roku).

W badaniu uczestniczyło 125 kociąt (kotki i kocury) zaszczepionych preparatami FeLV; część z nich kontynuowała obserwację aż do 12 miesięcy po szczepieniu. Szczepiono trzema różnymi szczepionkami, m.in. Fel-O-Vax 5, Fel-O-Vax Lv-K, Leucogen FeLV. Szczepienia były podawane w różnych miejscach: kark (scruff), lewa tylna kończyna (distal hindlimb), ogon. Próbki krwi pobierano w kilku momentach: przed szczepieniem (T0), miesiąc po pierwszej dawce (T1, ok. 28 dni), miesiąc po drugiej dawce (T2, ok. 56 dni) i ponownie 12 miesięcy po szczepieniu (T12). Oceniano m.in. poziomy przeciwciał typu FeLV-A oraz FeLV-B za pomocą testu ELISA przeciw jednostce powierzchniowej wirusa (SU = surface unit). 

Główne wyniki:

• Efekt szczepienia/przypomnienia (booster)

Po drugiej dawce (T2, ~56 dni) stwierdzono wyraźnie wyższe poziomy przeciwciał FeLV-A i FeLV-B niż po jednej dawce (T1). To pokazuje, że dawka przypominająca (lub podwójna) znacząco wzmacnia odpowiedź immunologiczną.

• Wpływ płci

Kotki miały średnio około 1,6 razy wyższe poziomy przeciwciał FeLV-A i FeLV-B po szczepieniu niż kocury. Różnice były statystycznie istotne.

• Typ szczepionki

Nie zaobserwowano dużych, biologicznie istotnych różnic w poziomach przeciwciał pomiędzy różnymi szczepionkami (Fel-O-Vax 5, Fel-O-Vax Lv-K, Leucogen) dla większości porównań. Jednak pewne różnice się pojawiały.

• Miejsce podania

Ogólnie miejsce szczepienia (kark/tylna kończyna/ogon) nie wpływało znacząco na poziomy przeciwciał.

• Trwałość odpowiedzi immunologicznej (po roku)

Spośród 125 kociąt 83 wróciło na pobranie próbki po 12 miesiącach (T12). Po tym czasie poziomy przeciwciał dla różnych szczepionek i miejsc podania były zbliżone. Nie było wyraźnie lepszej trwałości dla któregoś konkretnego typu szczepionki ani miejsca.

• Szczepienia FeLV są skuteczne niezależnie od miejsca podania – można stosować na kark, kończynę tylną lub ogon, z podobną odpowiedzią immunologiczną. To ważne ze względu na obawy o mięsak w miejscu iniekcji (FISS – feline injection site sarcoma) – szczepionkę można podawać w alternatywne miejsca (np. ogon, kończyna) bez utraty skuteczności.

Antibody responses to feline leukaemia vaccination: exploring the effect of sex, boosting schedule, site of administration and vaccine type - Mark E Westman, Yasmin Parr, Caitlin Martin, Eliza Wuestner, Stefanie Pan, Jacqueline M Norris, Mike McDonald, Dawn Dunbar, William Weir, Evelyn Hall, Mizuho Nakamura, Nerida Atkin, Rabia Hajjar, Maira Nascimento Meggiolaro, David Hughes, Richard Malik, Margaret J Hosie, 2025