Bruceloza jest bakteryjną chorobą ludzi i zwierząt wywoływaną przez drobnoustroje z rodzaju Brucella. Chorobotwórczość dla zwierząt wykazują: B. melitensis, B. suis, B. abortus, B. canis, B. ovis i B. neotomae, które mogą powodować zakażenia odpowiednio u małych przeżuwaczy, świń, bydła, psów, owiec i gryzoni (27). Ich potencjał zoonotyczny jest różny. Największą zjadliwość dla człowieka wykazuje B. melitensis. Ekspozycja ludzi na niewielką dawkę drobnoustrojów – rzędu 1-10 CFU (colony forming units), jest wystarczająca do rozwoju zakażenia. B. suis i B. abortus cechuje średni potencjał zoonotyczny, natomiast B. canis – niski (28, 29).

Psy najczęściej ulegają zakażeniu B. canis, aczkolwiek możliwe są także infekcje na tle B. melitensis, B. abortus czy B. suis (3, 25), zwłaszcza u zwierząt mających dostęp do tkanek i wydzielin zwierząt gospodarskich, takich jak surowe mleko, poronione płody, łożyska (1, 26). Nie stwierdza się predyspozycji rasowych do rozwoju choroby (4, 10).

Do zakażenia B. canis dochodzi drogą doustną, donosową, dospojówkowo oraz drogą płciową. Z nasieniem bakterie zaczynają być wydalane od ósmego tygodnia po infekcji, a okresowe siewstwo może utrzymywać się nawet 12 miesięcy (21).

Źródłem choroby dla samców mogą być zakażone suki wydalające Brucella z wydzieliną z pochwy oraz z moczem. Szczenięta mogą zakażać się śródmacicznie lub w pierwszych dniach po porodzie drogami pokarmową i donosową. Przenosicielami drobnoustrojów są: mleko, błony płodowe oraz wydzielina z pochwy (17). Z zakażeniami B. canis u szczeniąt związana jest z reguły wysoka śmiertelność okołoporodowa. Psy, które przeżyły chorobę, stają się długotrwałymi siewcami bakterii (7).

U większości zakażonych psów nie stwierdza się żadnych objawów. Niektóre osobniki stają się apatyczne, a reproduktory tracą chęć do krycia. Ronienia u suk występują z reguły pomiędzy 45. a 55. dniem ciąży, niekiedy wcześniej (3). Epizody ronień mogą przeplatać się z prawidłowymi porodami. Samice, poza zaburzeniami w rozrodzie, nie wykazują z reguły innych objawów chorobowych (21). Następstwem zakażeń B. canis może być obumieranie zarodków bądź rodzenie słabych szczeniąt, które padają krótko po porodzie. Co ciekawe, w jednym miocie obecne mogą być osobniki zarówno pozornie zdrowe, jak i chore. U szczeniąt bakteriemia może utrzymywać się do pięciu miesięcy po porodzie (7). Takie zwierzęta są źródłem zarazka dla innych osobników i przyczyniają się do utrzymywania zakażenia w populacji.

Badaniem klinicznym psów z brucelozą można wykazać powiększenie węzłów chłonnych, zwłaszcza podżuchwowych i zagardłowych. Może dochodzić do obrzęku najądrza, zaniku jąder oraz zapalenia skóry moszny. Notowano także zapalenie jąder, któremu towarzy...