W poprzedniej części (MW 10/2025) omówione zostały ogólne zasady przygotowania do badania oraz obrazowanie żołądka. Do planowanego badania USG, w szczególności przewodu pokarmowego, u psów zalecana jest 12-godzinna głodówka. U kotów w przewodzie pokarmowym fizjologicznie znajduje się mniej gazu niż u psów, więc czas ten może być krótszy (2).

Do oceny jelit w pierwszej kolejności warto sięgnąć po sondę liniową, ponieważ dostarcza najwięcej szczegółów. Następnie można kontynuować za pomocą sondy mikrokonweksowej. Należy również dostosowywać parametry do badanego zwierzęcia – częstotliwość, głębokość, ognisko, wzmocnienie. Trzeba dokładnie prześledzić pętle jelit od dwunastnicy po końcowy odcinek okrężnicy, zwracając uwagę na zawartość, szerokość światła, strukturę i grubość ściany, budowę warstwową, echogeniczność poszczególnych warstw, obecność zmian ogniskowych lub rozlanych, zwężeń, niedrożności, struktury stałe w świetle, perystaltykę, obecność nadmiernej ilości gazu. Dodatkowo w kontekście jelit należy ocenić przynależne węzły chłonne, krezkę oraz czy obecny jest wolny płyn w jamie otrzewnej, w szczególności między pętlami jelit.

Przeprowadzanie badania

Nie ma większego znaczenia, od którego odcinka przewodu pokarmowego zaczyna się badanie. Jeżeli jednak zwierzę dyszy, sugeruję zacząć od oceny żołądka (część pierwsza artykułu). Czasem konieczna jest zmiana pozycji zwierzęcia, aby ominąć artefakty (na przykład spowodowane przez gaz) lub inne narządy przysłaniające badaną okolicę, na przykład położenie na boku, przyłożenie sondy od spodu lub badanie na stojącym zwierzęciu.

Oceniając ścianę jelita cienkiego oraz okrężnicy, należy zwrócić uwagę na jej grubość. W literaturze dostępne są tabele z zakresami referencyjnymi (tab. I). Ściana jelita, tak jak w przypadku żołądka, ma budowę warstwową (7) (ryc. 1). Wyróżnić można najbardziej wewnętrzną warstwę hipoechogeniczną, odpowiadającą błonie śluzowej. Następna w kierunku zewnętrznym to cienka, hiperechogeniczna warstwa podśluzowa. Bardzo często ulega obrzękowi w wyniku stanu zapalnego, w tej warstwie obecne są również grudki chłonne układu GALT (gut-associated lymphoid tissue) (8). Kolejna warstwa to hipoechogeniczna warstwa mięśniowa. Jej pogrubienie najczęściej kojarzy się z przewlekłym zapaleniem o charakterze immunologicznym, są jednak choroby mogące powodować podobne zmiany, które omówię w dalszej części artykułu. Ostatnią, najbardziej zewnętrzną warstwą jest cienka, hiperechogeniczna linia odpowiadająca błonie surowiczej. Nie zawsze jest ona widoczna w obrazie ultrasonograficznym. Najlepiej uwidacznia się przy użyciu głowicy liniowej, na odpowiedniej głębokości, z zastosowaniem wysokiej częstotliwości, gdy głowica ustawiona jest prostopadle do długiej osi jelita, tak aby wiązka ultradźwiękowa padała na nią pod kątem 90°. Ściana powinna być symetryczna, światło puste lub z niewielką ilością gazu. Oceniając ruchy perystaltyczne, należy pamiętać, że w pustym przewodzie pokarmowym skurcze nie powinny przekraczać około sześciu na minutę.