Diagnostyka obrazowa
Choroby oczodołu w obrazach ultrasonograficznych i tomograficznych
dr n. wet. Renata Komsta
dr n. wet. Piotr Dębiak
lek. wet. Anna Jagieła-Wochnik
dr n. wet. Anna Łojszczyk
lek. wet. Piotr Twardowski
mgr inż. Barbara Lisiak
Choroby zlokalizowane wewnątrz oczodołu można ogólnie podzielić na umiejscowione w gałce ocznej oraz pozagałkowo. Właśnie te ostatnie zostaną pokrótce przedstawione w niniejszym artykule. Najczęściej badania obrazowe wykorzystywane są w przypadku rozwoju chorób o charakterze zapalnym, nowotworowym bądź pourazowym. Wszystkie te procesy patologiczne mogą mieć charakter pierwotny, rozwijając się w tkankach oczodołu, albo wtórny, gdy rozprzestrzeniają się do oczodołu na przykład z okolicznych tkanek lub stanowią przerzuty.
Oczodół zawiera wiele struktur anatomicznych. W odróżnieniu od człowieka jedynie ściana przyśrodkowa i dogrzbietowa są u zwierząt całkowicie kostne. Ścianę doogonowo-boczną i boczną tworzy więzadło oczodołowe wraz z mięśniem skroniowym, a dobrzuszną mięsień skrzydłowy przyśrodkowy i ślinianka jarzmowa (5, 6, 18). W oczodole znajduje się gałka oczna, mięśnie zewnętrzne oka, gruczoł łzowy, ciało tłuszczowe, naczynia krwionośne oraz nerwy, w tym nerwy czaszkowe II i III oraz gałęzie nerwów V i VI. Nie bez znaczenia są też struktury sąsiadujące z oczodołem – jama czaszki, jama nosowa wraz zatokami przynosowymi, jama ustna wraz z korzeniami zębów przedtrzonowych i trzonowych umiejscowionymi tuż pod dobrzuszną ścianą oczodołu czy gałąź żuchwy (19).
Złożona budowa sprawia, że choroby rozwijające się w obrębie oczodołu, a czasem w jego pobliżu, pomimo podobnych objawów klinicznych mogą mieć różną etiologię i stanowić wyzwanie podczas diagnostyki i leczenia. Do pierwotnych chorób obejmujących zagałkową przestrzeń oczodołu zalicza się zagałkowe zapalenie tkanki łącznej lub ropień (na przykład idiopatyczne lub wtórne po ciele obcym), zapalenie mięśni żucia i zewnątrzgałkowe zapalenie wielomięśniowe, zapalenie nerwu wzrokowego, procesy nowotworowe, choroby ślinianek jarzmowych (na przykład mucocele, zapalenie ślinianki), pourazowe uszkodzenia i zaburzenia wrodzone bądź rozwojowe (na przykład torbiele). Do wtórnych chorób oczodołu należą nowotwory rozprzestrzeniające się do oczodołu z okolicznych tkanek (na przykład z jamy nosowej), przerzuty nowotworowe oraz procesy zapalne (na przykład zapalenie okołowierzchołkowe zębów, zapalenie w jamie nosowej lub jej zatokach) (10, 12, 17).
Do dokładnej oceny zakresu i charakteru chorób oczodołu u psów wykorzystuje się badanie ultrasonograficzne, tomograficzne i rezonans magnetyczny. Pierwsze dwie metody diagnostyki obrazowej wydają się stosunkowo łatwo dostępne zarówno dla lekarzy w...
Głównym atutem badania ultrasonograficznego niewątpliwie pozostaje możliwość przeprowadzenia go na świadomym zwierzęciu, a także ułatwienie wykonania biopsji oraz drenażu przestrzeni płynowych. Granicą możliwości uwidocznienia zmian patologicznych...

