Różnorodne procesy patologiczne jam nosowych i zatok przynosowych zdarzają się u kotów stosunkowo często. Pośród nich na uwagę zasługują nowotwory, które ze względu na zachowanie biologiczne oraz lokalizację stanowią poważne wyzwanie terapeutyczne dla lekarzy weterynarii (1). W badaniu obejmującym koty z przewlekłą chorobą jam nosowych (przypadki, w których objawy utrzymywały się ponad trzy tygodnie) proces nowotworowy rozpoznano aż w 39% przypadków (2). Z kolei w innej grupie kotów, u których stwierdzono wypływ z nosa trwający minimum miesiąc, podłoże nowotworowe choroby potwierdzono u 24,5% pacjentów (3). W innym badaniu, obejmującym ponad 400 próbek biopsyjnych pobranych z jamy nosowej od kotów, proces nowotworowy rozpoznano w 33% przypadków (4).

Do najpowszechniejszych nowotworów nosa u kotów należą chłoniaki (26-70% przypadków) i raki (13-60% przypadków). Inne typy nowotworów złośliwych (mastocytomy, plazmocytomy, włókniakomięsaki, chrzęstniakomięsaki i inne) oraz nowotwory niezłośliwe (gruczolaki, chrzęstniaki) rozpoznaje się zdecydowanie rzadziej (3-7). Średnia wieku kotów z nowotworem jam nosa wynosi 10-12 lat (w zakresie od dwóch do 20 lat) i jest ona wyższa niż u pacjentów z chorobą nosa o innym podłożu. Nowotwory nosa rozpoznaje się u pacjentów bez wyraźnej predyspozycji płciowej i rasowej czy też predyspozycji wynikających z budowy czaszki (2-7).

Raki nosa rozpoznaje się najczęściej u kotów starych, ze średnią wieku powyżej 12-13 lat (4, 6, 8). Złośliwe nowotwory nabłonkowe wywodzą się z różnych miejsc jamy nosowej i zatok przynosowych, w tym nabłonka gruczołowego, nabłonka wielowarstwowego płaskiego, nabłonka przejściowego (5). Chłoniaki nosa i zatok przynosowych rozpoznaje się u kotów w różnym wieku (w zakresie 2-17 lat), najczęściej u pacjentów dorosłych lub starszych (średnia wieku 9-12 lat), z możliwą predylekcją u kocurów i ras orientalnych, w tym kotów syjamskich (4, 5, 7, 9-12). Chłoniaki nosa u kotów to w zdecydowanej większości przypadków nowotwory o wysokiej agresywności (90% przypadków), częściej B-komórkowe. Rzadziej wywodzą się z komórek T lub limfocytów NK (5, 7, 9, 13). Często nowotwór jest ograniczony do jamy nosowej/zatok przynosowych/nosogardzieli, obserwuje się też jednak przypadki z zajęciem tkanek bardziej odległych, w tym regionalnych węzłów chłonnych, śledziony, wątroby, przewodu pokarmowego lub nerek (9).

Rzadko występującym nowotworem pierwotnym jamy nosowej u kotów jest nerwiak węchowy zarodkowy (olfactory neuroblastoma), który wywodzi się z neuronabłonka węchowego, zlokalizowanego w okolicy kości sitowej. Z uwagi na niewiele opisanych dotąd przy...