Kontakt z dziką przyrodą, zwłaszcza realizowany wspólnie z czworonożnymi podopiecznymi, jest niewątpliwie relaksem dla właścicieli, ale wpisuje się również w obowiązek zapewnienia dobrostanu zwierzętom domowym. Nie można jednak zapominać, że to wzajemne przenikanie się środowisk bytowania człowieka (synantropijnego) z leśnym (sylwastycznym) może mieć dla obu negatywne konsekwencje.

W cyklach rozwojowych pasożytniczych nicieni kręgowców tylko nieliczne mają żywicieli pośrednich. Poza kilkoma wyjątkami są nimi bezkręgowce, głównie pierścienice, owady, mięczaki oraz widłonogi. W strategiach rozrodczych wielu nicieni, zarówno wymagających, jak i niewymagających żywicieli pośrednich, istotną rolę odgrywają żywiciele parateniczni (transportowi). Funkcję tę, obok niektórych bezkręgowców, pełnią także gryzonie oraz inne drobne ssaki stanowiące potencjalną zdobycz psów i kotów. Chociaż w organizmach żywicieli paratenicznych pasożyty nie rozwijają się, mogą przetrwać w ich tkankach przez długi czas, często przez wiele lat, zachowując pełną inwazyjność dla właściwego żywiciela ostatecznego. W niniejszym przeglądzie zostaną omówione glisty, tęgoryjce, nicienie układu oddechowego oraz włośnie, czyli pasożyty, dla których drapieżnictwo psów i kotów jest strategią ewolucyjną zwiększającą szansę na domknięcie cyklu rozwojowego.

Glistnice psów i kotów

Glistnicę domowych drapieżnych powodują Toxocara canis (u psów), T. cati (u kotów), Toxascaris leonina (u psów i kotów) oraz Baylisascaris procyonis (oprócz szopa pracza właściwym żywicielem ostatecznym może być pies). Wszystkie wymienione gatunki mają oskórkowe „skrzydełka” w przedniej części ciała (co jest jedną z podstawowych cech w identyfikacji morfologicznej glist u mięsożernych).

T. canis (samice 12-19 cm, samce 10-12,7 cm) i T. cati (samice 4-10 cm, samce 3-6 cm) mają zbliżony cykl rozwojowy. Do zarażenia dochodzi drogą pokarmową przez zjedzenie inwazyjnych jaj zawierających larwę L3 lub tkanek żywiciela paratenicznego (z larwami L3). U obu gatunków występuje transmisja laktogenna (przekazanie larw L3 wraz z mlekiem matki). W przypadku T. canis możliwa jest również inwazja drogą śródmaciczną. Przy zarażeniu pokarmowym larwy L3 z jelita cienkiego przedostają się głównie żyłą wrotną do wątroby, potem przez prawe serce do płuc, gdzie wydostają się z naczyń włosowatych i poprzez oskrzela oraz tchawicę są odkrztuszane. Ponownie przełykane, wracają do jelita cienkiego, gdzie ostatecznie dojrzewają, osiągając stadium L5.