Diagnostyka laboratoryjna
Limfocytoza u buldoga angielskiego – rola cytometrii przepływowej w rozpoznawaniu rzadkich chorób hematologicznych u tej rasy
dr n. med. lek. wet. Marta Idziak1
dr n. wet. Katarzyna Mróz2
Limfocytoza u buldogów angielskich może stanowić wyzwanie diagnostyczne, zwłaszcza w kontekście niedawno opisanych rasowych predyspozycji do dwóch rzadkich zaburzeń hematologicznych. W artykule przedstawiono przypadki kliniczne, w których immunofenotypowanie metodą cytometrii przepływowej okazało się kluczowe w określeniu charakteru limfocytozy, ustaleniu rozpoznania i oszacowaniu rokowania. Omówiono znaczenie tej techniki jako uzupełnienia klasycznych metod diagnostycznych, podkreślając najważniejsze zasady jej stosowania. Praca ma na celu zwiększenie świadomości lekarzy weterynarii na temat występowania predyspozycji rasowych buldogów angielskich do zaburzeń hematologicznych oraz zachęcenie do wykorzystywania cytometrii przepływowej w ich diagnostyce.
Ogólne zasady immunofenotypowania metodą cytometrii przepływowej i wskazania do wykonania badania u psów
Cytometria przepływowa to technika analityczna umożliwiająca jednoczesne badanie wielu cech komórek w płynnej zawiesinie. W weterynarii, szczególnie w diagnostyce chorób hematoonkologicznych u psów, coraz częściej wykorzystuje się ją do immunofenotypowania – identyfikacji komórek pochodzenia krwiotwórczego na podstawie obecności określonych antygenów na powierzchni błony komórkowej oraz w cytoplazmie. W skrócie, poza laserowym pomiarem fizycznych cech komórek, takich jak wielkość i złożoność struktur wewnątrzkomórkowych (co rutynowo oferują także analizatory hematologiczne), wykorzystuje się tu sprzężone z fluorochromami przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko wybranym antygenom oraz detektory emitowanej fluorescencji. Uzyskany wynik immunofenotypu badanych komórek jest następnie analizowany przez doświadczonego patologa w kontekście danych klinicznych i wyników innych badań pacjenta. Badanie to umożliwia znacznie dokładniejsze niż tradycyjna ocena mikroskopowa określenie pochodzenia komórek (na przykład różnicowanie komórek limfoidalnych i mieloidalnych, limfocytów T i B itp.), a także – co szczególnie istotne w diagnostyce hematoonkologicznej – wykrycie nieprawidłowości typowych dla procesów nowotworowych, takich jak na przykład chłoniaki czy białaczki.
Tak jak w całej diagnostyce laboratoryjnej, kluczem do otrzymania diagnostycznie użytecznego wyniku immunofenotypowania jest właściwa preanalityka – rozumiana jako zlecanie badania zgodnie ze wskazaniami klinicznymi, dobór odpowiedniego materiału oraz prawidłowe jego pobranie i przesłanie do laboratorium. W przypadku cytometrii przepływowej szczególnie istotne jest przestrzeganie kilku podstawowych zasad, które zestawiono w tab. I.

