Mikroorganizmy przewodu pokarmowego odgrywają kluczową rolę w zdrowiu, metabolizmie oraz rozwoju gospodarza, modulując podstawowe funkcje fizjologiczne, takie jak trawienie, produkcja istotnych metabolitów oraz stymulacja układu odpornościowego. Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie przeglądu aktualnej wiedzy dotyczącej czynników kształtujących mikrobiotę jelitową u psów i kotów w przebiegu zarażeń pasożytami przewodu pokarmowego. Pasożyty jelitowe nie tylko powodują bezpośrednie uszkodzenia błony śluzowej jelit i zaburzenia ich funkcji, lecz także wpływają na strukturę, różnorodność oraz funkcjonalność mikrobioty jelitowej.

Wstęp

Pasożyty przewodu pokarmowego stanowią istotny czynnik wpływający na zdrowie psów. Charakter ich oddziaływania zależy m.in. od wieku, diety oraz ogólnej kondycji organizmu. Obecność pasożytów jelitowych może prowadzić do zmian w mikrobiomie jelitowym, zarówno u ludzi, jak i u zwierząt (9, 22). U psów coraz lepiej rozumiany jest wpływ mikrobiomu jelitowego na funkcje metaboliczne oraz kształtowanie odpowiedzi układu odpornościowego (1, 12, 19, 23).

Przewód pokarmowy ssaków stanowi siedlisko dla wielu mikroorganizmów, określanych zbiorczo jako mikrobiom jelitowy. Obejmuje on bakterie, wirusy, grzyby oraz archeony, które odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy jelitowej. Mikroorganizmy te uczestniczą w procesach trawienia, produkcji metabolitów, takich jak krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, oraz modulowaniu odpowiedzi immunologicznej gospodarza (19).

Pasożyty jelitowe mogą istotnie oddziaływać na skład mikrobioty jelitowej. Ich obecność wiąże się ze zmianami
w różnorodności oraz proporcjach poszczególnych grup bakterii (6). Niektóre pasożyty mogą wchodzić w relacje symbiotyczne z określonymi społecznościami mikroorganizmów, co prowadzi do modyfikacji struktury mikrobioty jelitowej (3). Zmiany te mogą mieć znaczący wpływ na funkcjonowanie układu odpornościowego oraz ogólny stan zdrowia gospodarza.

Z drugiej strony skład mikrobiomu jelitowego może również wpływać na zdolność pasożytów do kolonizacji przewodu pokarmowego. Niektóre szczepy bakterii wykazują właściwości antypasożytnicze, konkurując o składniki odżywcze, wytwarzając substancje ograniczające rozwój pasożytów lub poprzez modulowanie odpowiedzi immunologicznej gospodarza (17).

Zależności pomiędzy pasożytami a mikrobiomem jelitowym mają zatem złożony charakter. Ich lepsze poznanie przyczyni się do opracowania skuteczniejszych metod profilaktyki i leczenia chorób pasożytniczych oraz zaburzeń mikrobioty jelitowej (15).