Mikrobiota jelitowa psów stanowi złożony ekosystem, który pełni kluczowe funkcje – metaboliczne, immunologiczne i barierowe, wpływając na ogólny stan zdrowia organizmu. Zaburzenia równowagi mikrobioty (dysbioza) mogą prowadzić do problemów trawiennych i chorób ogólnoustrojowych. Probiotyki, czyli żywe mikroorganizmy o udokumentowanym korzystnym wpływie na zdrowie, stanowią narzędzie modulowania mikrobioty jelitowej. Działają poprzez konkurencję z patogenami, wzmacnianie bariery jelitowej, produkcję substancji przeciwdrobnoustrojowych oraz modulację układu odpornościowego. W artykule omówiono najważniejsze szczepy stosowane u psów, takie jak Bacillus subtilis, Enterococcus lactis, Lactobacillus acidophilus, Limosilactobacillus reuteri, Saccharomyces cerevisiae i Bifidobacterium longum. Stosowanie probiotyków może przynosić korzyści w niektórych sytuacjach, również u psów zdrowych, ale przede wszystkim chorych, zwłaszcza w zaburzeniach przewodu pokarmowego lub podczas antybiotykoterapii. Ich skuteczność zależy jednak od odpowiedniego doboru szczepu, dawki, jakości preparatu oraz czasu ich stosowania, dlatego wymaga indywidualnego podejścia. Najlepsze działanie stanowi kompleksowe podejście, uwzględniające dietę, probiotyki oraz prebiotyki.

Rola mikrobioty jelitowej

W ostatnich latach coraz więcej uwagi poświęca się mikrobiocie jelitowej – złożonemu ekosystemowi mikroorganizmów zasiedlających przewód pokarmowy. Mikrobiota odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia, wpływając nie tylko na trawienie, ale także na metabolizm, odporność, a nawet zachowanie. Jednym z narzędzi modulowania tego systemu są probiotyki. Mikrobiota jelitowa pełni wiele funkcji biologicznych (Rowland i wsp., 2018), w tym metaboliczną, barierową, immunologiczną oraz ogólnosystemową (ryc. 1).

Funkcja metaboliczna mikrobioty opiera się przede wszystkim na zdolności do fermentacji niestrawnych składników diety, zwłaszcza włókna pokarmowego. W wyniku tego procesu powstają krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA), takie jak octan, propionian i maślan, które pełnią kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy jelit. Maślan stanowi główne źródło energii dla kolonocytów, wpływa na ekspresję genów związanych z proliferacją i różnicowaniem komórek nabłonka oraz wykazuje działanie przeciwzapalne. Mikroorganizmy jelitowe uczestniczą również w metabolizmie kwasów żółciowych (transformacja pierwotnych do wtórnych), syntezie witamin (m.in. z grupy B i witaminy K) oraz przemianach aminokwasów i tłuszczu, co ma bezpośredni wpływ na efektywność wykorzystania składników odżywczych przez organizm psa (Mondo i wsp., 2019; Lee i wsp., 2022).