Za zmiany chorobowe stwierdzane w obrębie płytki nosowej u psów, mimo ich często podobnego wyglądu klinicznego, może odpowiadać szereg przyczyn. Czasami zmianami objęta jest wyłącznie płytka nosowa (na przykład w przebiegu parakeratozy nosa labrador retrieverów, idiopatycznej hiperkeratozy nosa) lub, co zdarza się znacznie częściej, zmiany skórne występują równocześnie w innych obszarach ciała (na przykład u pacjentów z pęcherzycą liściastą, zespołem wątrobowo-skórnym, reaktywną histiocytozą). Poniżej opisana została suchość płytki nosowej u psów (zwana również hiperkeratozą z suchością płytki nosowej, „suchym nosem”, kseromykterią, „nosem parasympatycznym”).

Chociaż w przypadku suchego nosa objawy dermatologiczne ograniczają się do samej płytki nosowej, u wielu zwierząt towarzyszą im jednak objawy okulistyczne, co stanowi jednocześnie cenną podpowiedź diagnostyczną. Mimo że choroba nie jest częsta i nie zagraża bezpośrednio życiu, warto o niej pamiętać podczas diagnostyki różnicowej zmian obejmujących płytkę nosową u psów.

Płytka nosowa

Płytka nosowa wraz z chrząstkami i więzadłami nosa tworzy nos zewnętrzny i otacza przedsionek nosa, czyli najbardziej przednio położoną część okolicy nosowej. Powierzchnia skóry płytki nosowej u zdrowych psów odznacza się charakterystycznym wyglądem makroskopowym, określanym jako tzw. pólkowanie („brukowanie”), za co odpowiada obecność brodawkowatych wyniesień oraz rozdzielających je bruzd (3, 11). Ten szczegół anatomiczny ma ważne znaczenie praktyczne, ponieważ utrata pólkowania stanowi istotny objaw niektórych chorób (na przykład krążkowego tocznia rumieniowatego).

Skóra płytki nosowej różni się od skóry innych obszarów ciała również na poziomie mikroskopowym. Po pierwsze, odznacza się ona bardzo grubym, tworzącym tzw. sople nabłonkowe naskórkiem, o grubej warstwie rogowej i cienkiej lub nieobecnej warstwie ziarnistej. Naskórek wykazuje cechy rogowacenia pełnego (ortokeratozy) o charakterze zbitym, choć ogniskowo mogą pojawiać się niewielkie obszary parakeratozy (rogowacenia niepełnego). W strefie podnaskórkowej natomiast, nawet w warunkach fizjologicznych, mogą występować makromelanofagi obładowane melaniną i wolne ziarna melaniny (cechy ucieczki barwnika).

Po drugie, co bardzo istotne w kontekście omawianej choroby, w obrębie płytki nosowej mięsożernych, w tym psa, nie występują gruczoły łojowe, potowe ani mieszki włosowe (9, 11). W związku z brakiem struktur gruczołowych płytka nosowa psów jest zwi...

Za nawilżanie płytki nosowej u psa odpowiada także wydzielina mniejszych gruczołów nosowych znajdujących się w błonie śluzowej przedsionka nosa i okolicy oddechowej jamy nosowej. Gruczoły te mają charakter surowiczy, śluzowy i mieszany (surowiczo-...