W gabinecie weterynaryjnym zapalenie żołądka (gastritis) bywa diagnozą stawianą szybko – pies wymiotuje, odmawia jedzenia, napina powłoki brzuszne, a opiekun relacjonuje, że dzień wcześniej pies przejawiał dyskomfort poprzez na przykład chęć skubania trawy. Zapalenie błony śluzowej żołądka może mieć charakter ostry lub przewlekły i być wywołane m.in. błędami dietetycznymi, infekcjami, lekami, toksynami lub chorobami ogólnoustrojowymi. Objawia się najczęściej wymiotami, nudnościami, osłabieniem apetytu, tkliwością jamy brzusznej oraz dyskomfortem ze strony przewodu pokarmowego.

Gastritis jest często przywoływanym rozpoznaniem różnicowym u psów z brakiem apetytu i wymiotami, lecz rzadko bywa dobrze scharakteryzowane jako samodzielna jednostka kliniczna (1). Prac przeglądowych dotyczących przyczyn zapalenia żołądka jest wyraźnie więcej niż badań, w których dieta jest główną interwencją w zapaleniu żołądka. Dietoprofilaktyka zapalenia żołądka obejmuje trzy główne założenia. Po pierwsze: unikanie czynników drażniących – jedzenia o niejasnej jakości, gwałtownych zmian karmy, tłustych przekąsek i przysmaków, kości, substancji toksycznych i leków uszkadzających błonę śluzową. Po drugie: konieczność wprowadzenia prawidłowego sposobu karmienia – regularne porcje, kontrola tempa pobierania posiłków, unikanie jednorazowych dużych porcji posiłków u psów predysponowanych do wymiotów i przy podejrzeniu refluksu rozważenie podawania małej porcji posiłku możliwie często. Po trzecie: istotna jest właściwa dieta u pacjentów z nawracającymi objawami, zależna od fenotypu choroby i wyniku diagnostyki – dieta lekkostrawna, niskotłuszczowa, być może bazująca na nowym źródle białka, w tym na hydrolizacie białka. Nie można pominąć roli współpracy ze strony opiekuna. Nawet najlepiej dobrana dieta/karma może zawieść przez niewielkie odstępstwa – plaster sera, gryzak kolagenowy, suszone ucho, aromatyzowana tabletka itp.

Jak dieta może ograniczać zapalenie żołądka?

Żołądek psa jest narządem narażonym na wyzwania chemiczne i mechaniczne. Kwaśne pH (1,5-2,5), pepsyna, rozciąganie po posiłku, mieszanie zawartości oraz okresowe cofanie się treści dwunastniczej wymagają sprawnej bariery śluzówkowej. Dla jej efektywności istotne są: warstwa śluzu i wodorowęglanów, szczelność nabłonka, ukrwienie błony śluzowej, lokalna produkcja prostaglandyn (zwłaszcza PGE2), odnowa komórkowa i modulacja ewentualnego zapalenia. Uszkodzenie bariery przez niesteroidowe leki przeciwzapalne, glikokortykosteroidy, niedokrwienie, mocznicę, choroby wątroby, toksyny albo ciało obce może prowadzić do nadżerek i owrzodzeń (2-5).