Dermatologia

Jak uniknąć najczęstszych błędów popełnianych w trakcie badania pacjenta dermatologicznego

Alice M. Jeromin

W lecznicy weterynaryjnej, w której przyjmuje się wielu pacjentów, na widok pozornie prostego przypadku dermatologicznego łatwo ulec pokusie oparcia rozpoznania o tzw. „naukowy domysł” i szybkiego zajęcia się kolejnym klientem. Uwaga – nigdy nie spieszmy się zbytnio – wiele chorób skóry może wyglądać bardzo podobnie.


Każdy z nas dał się kiedyś zwieść obrazowi klinicznemu jakiejś choroby skóry. Wielu z nas wertowało też nieraz podręczniki dermatologiczne, żeby sprawdzić, czy zmiany kliniczne, które zaobserwowaliśmy u zwierzęcia, pasują do ustalonego przez nas rozpoznania. Problem w tym, że tej samej dermatozie może towarzyszyć kilka różnych objawów, a ta sama choroba skóry może wyglądać zupełnie odmiennie u psów różnych ras.

Jako specjalista dermatologii weterynaryjnej z niemal 25-letnim stażem pracy chciałabym przekazać Czytelnikom kilka informacji pomocnych w usystematyzowaniu tego, co możemy zobaczyć u naszych dermatologicznych pacjentów. Oto parę wskazówek, których zastosowanie w procesie diagnostyki różnicowej pomoże w rozpoznaniu dermatoz o zbliżonym obrazie klinicznym, a także trochę rad, które mogą okazać się pomocne w codziennej praktyce weterynaryjnej.

Nie zapominajmy o pododemodekozie

Zacznijmy od kończyn. Pododemodekoza – nużyca stóp – jest jedną z chorób skóry, o których najczęściej zapominamy i których w wielu przypadkach nie rozpoznajemy. Tymczasem to właśnie nużyca należy do najbardziej powszechnych przyczyn nawracających zakażeń drożdżakowych i bakteryjnych skóry stóp. Mimo to, jak wspominano, choroba ta u wielu pacjentów pozostaje nierozpoznana. Paradoksalnie, gdy w preparacie cytologicznym pobranym ze skóry stóp znajdziemy drożdżaki lub bakterie, często niestety rezygnujemy zupełnie z zeskrobin (ryc. 1a i b). Nie poprzestawajmy wyłącznie na badaniu cytologicznym skóry stóp oraz okolic łożyska pazurów, lecz zawsze wykonujmy głębokie zeskrobiny ze wszystkich zmienionych miejsc.

W niektórych przypadkach zmiany skórne na początku choroby dotyczą wyłącznie jednej kończyny. Zdarzają się pacjenci, u których od wczesnej młodości objawy najsilniej zaznaczone są w obrębie jednej kończyny i u których nigdy nie wykonano zeskrobin skórnych, ponieważ sądzono, że skoro pies ciągle wylizuje stopę, świadczy to niechybnie o podłożu alergicznym jego zmian skórnych. Po latach tego typu zmiany – wskutek podawania zwierzęciu glikokortykosteroidów w celu leczenia rzekomej alergii – mogą ewoluować w postać uogólnioną nużycy. Dlatego też za każdym razem przed podjęciem decyzji o rozpoczęciu podawania glikokortykosteroidów należy obowiązkowo wykluczyć nużycę. Glikokortykosteroidy co prawda ograniczą stan zapalny, ale jednocześnie spowodują nasilenie demodekozy. Pamiętajmy, że nie każdy pies wylizujący stopy jest alergikiem.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Ropowica młodzieńcza czy nużyca?

Z problemem nierozpoznania nużycy możemy spotkać się również u młodych zwierząt z podejrzeniem ropowicy młodzieńczej. Pamiętajmy zatem, by zawsze przed rozpoczęciem leczenia glikokortykosteroidami [...]

Nie zapominajmy też o nużycy przewodów słuchowych

W przypadku stwierdzenia u psa lub kota zapalenia przewodu słuchowego, nie wolno zapominać o badaniu cytologicznym wymazów z przewodów słuchowych w celu wykluczenia obecności drożdżaków [...]

Szybka podpowiedź dotycząca uszu

Wszystkie krople do uszu powinno się podawać pacjentom w temperaturze pokojowej. Jedno z badań wykazało, że u wielu gatunków – łącznie z człowiekiem – nie [...]

Przed rozpoczęciem leczenia pęcherzycy liściastej zawsze pamiętajmy o wykluczeniu dermatofitozy

Ropne zapalenie skóry pojawiające się po raz pierwszy u młodego zwierzęcia (ryc. 7) należy leczyć „po prostu” jak ropne zapalenie skóry, a nie [...]

Leczmy ropne zapalenia skóry we właściwy sposób

Ropne zapalenie skóry pojawiające się po raz pierwszy u młodego zwierzęcia (ryc. 7) należy leczyć „po prostu” jak ropne zapalenie skóry, a nie [...]

Nie mylmy ropnego zapalenia skóry z chłoniakiem epiteliotropowym

Wykonywane w gabinecie badanie cytologiczne zmian skórnych stanowi zazwyczaj pierwszą podpowiedź, ponieważ w preparacie znajdujemy wówczas najczęściej dużą liczbę limfocytów, co oczywiście nie [...]

Uwagi końcowe

Mam nadzieję, że powyższe spostrzeżenia i wskazówki pomogą w codziennej pracy klinicznej. U każdego pacjenta dermatologicznego należy wykonać zeskrobiny skórne, próbę grzebieniową, wymazy z przewodów [...]