16/03/2026
W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić ciążę rzeczywistą, zapalenie oraz nowotwory gruczołu mlekowego, ropomacicze, torbiele na jajnikach oraz produkujące prolaktynę zmiany rozrostowe przysadki mózgowej.
Objawy ciąży urojonej mogą być różnie nasilone. Zazwyczaj jest to stan samoograniczający się i w łagodnym przebiegu nie wymaga leczenia. W takich przypadkach zaleca się ograniczenie dostępu do przedmiotów, wobec których suka wykazuje zachowania matczyne. Należy uczulić opiekuna na potrzebę ograniczenia kontaktu fizycznego z brzuchem zwierzęcia, a w szczególności unikania głaskania w okolicy gruczołów mlekowych. Zaleca się również ograniczenie podaży wody i pokarmu przez 24-48 godzin przy jednoczesnym zwiększeniu aktywności fizycznej (1).
Pomocne w wyciszeniu objawów behawioralnych oraz laktacji o niewielkim nasileniu mogą być preparaty ziołowe. Na rynku weterynaryjnym dostępnych jest kilka suplementów zawierających m.in. wyciąg z szałwii lekarskiej, szyszek chmielu, liści orzecha włoskiego, niepokalanka liliowego, korzenia pietruszki, mniszka lekarskiego czy ekstrakt z kasztana. Suplementy te wykorzystują m.in. właściwości przeciwzapalne oraz ściągające, zwiększają wydzielanie wody z organizmu oraz wspomagają produkcję moczu i przemianę materii, a także działają uspokajająco (6, 7).
W przypadku nasilonych objawów uciążliwych dla pacjenta oraz opiekuna niezbędne może okazać się wprowadzenie leczenia farmakologicznego. Lekami stosowanymi w leczeniu ciąży urojonej są substancje z grupy agonistów dopaminy, mające działanie antyprolaktynowe. Obecnie na polskim rynku dostępne są preparaty zawierające kabergolinę. Jej zalecana dawka dobowa wynosi 5 µg/kg. Czas leczenia zależy od nasilenia objawów, ale zazwyczaj nie przekracza sześciu dni (1). Preparaty zawierające kabergolinę z reguły są dobrze tolerowane przez zwierzęta. Do rzadko zgłaszanych skutków ubocznych należą wymioty lub przejściowy brak apetytu.
Innym lekiem z grupy agonistów dopaminy, stosowanym głównie w medycynie człowieka, jest bromokryptyna. Nie występuje ona w żadnym z dostępnych produktów weterynaryjnych, można jednak zastosować ją u suk w dawce dobowej 20 µg/kg przez 10 dni. Ze względu na gramaturę dostępnych tabletek stosuje się ją jedynie u psów ras dużych, zazwyczaj w sytuacji kiedy leczenie kabergoliną jest niedostępne. W przeciwieństwie do kabergoliny, bromokryptyna znacznie częściej wywołuje skutki uboczne ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty albo biegunka (1).
Przy znacznym obrzęku i bolesności gruczołu mlekowego należy stosować terapię przeciwbólową/przeciwzapalną, a w zaawansowanych przypadkach antybiotykoterapię, najlepiej poprzedzoną badaniem mikrobiologicznym mleka. W przypadku nasilonych objawów behawioralnych konieczne może być podawanie leków uspokajających lub przeciwlękowych.
W przypadku uporczywej w leczeniu ciąży urojonej zaleca się wykluczenie niedoczynności tarczycy (5). W wielu opornych na leczenie przypadkach suplementacja niską dawką lewotyroksyny doprowadziła do ustąpienia objawów.
Mimo że ciąża urojona jest stanem fizjologicznym, należy uczulić właścicieli, że bagatelizowanie jej objawów może prowadzić do powikłań, takich jak zapalenie lub zmiany rozrostowe gruczołu mlekowego oraz zmiany zachowania, w tym zachowania agresywne.
Ciąży urojonej można przeciwdziałać poprzez zabieg owariohisterektomii. Wykonanie go jest szczególnie zalecane w przypadku nawracającej ciąży urojonej z silnie wyrażonymi objawami klinicznymi. Owariohisterektomię najbezpieczniej przeprowadzić w fazie ciszy hormonalnej (anoestrus), czyli 2-3 miesiące po zakończeniu cieczki.
Ciąża urojona u suk to częsty i w większości przypadków fizjologiczny stan związany z unikalną endokrynologią cyklu płciowego u tego gatunku. U części pacjentek przyjmuje jednak postać patologiczną, wymagającą różnicowania z poważniejszymi chorobami oraz wdrożenia odpowiedniego leczenia, dlatego tak duże znaczenie ma edukacja właściciela, obserwacja przebiegu ciąży rzekomej oraz rozważenie sterylizacji suk w przypadkach nawracających lub ciężkich.
Ryc. 1 – miriam-doerr/gettyimages.com, ryc. 2 – K. Bioły, ryc. 3 – Nattakit Khunburan/gettyimages.com
