Skuteczność i bezpieczeństwo enflikoksybu w kontroli bólu pooperacyjnego u psów poddawanych operacji ortopedycznej

Operacje ortopedyczne u psów wiążą się z ryzykiem umiarkowanego lub silnego bólu pooperacyjnego, który może wynikać z uszkodzenia tkanek, nerwów i stanu zapalnego, wpływając na powrót do zdrowia i komfort pacjenta. Standardem w weterynarii jest obecnie multimodalna analgezja okołooperacyjna, najlepiej stosowana prewencyjnie, aby zmniejszyć odczuwany ból. Najczęściej używa się opioidów i NLPZ, przy czym selektywne inhibitory COX-2 charakteryzują się najlepszym profilem bezpieczeństwa. Enflikoksyb to nowy inhibitor COX-2 o silnym działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym, dopuszczony do leczenia bólu i zapalenia w chorobie zwyrodnieniowej stawów u psów. Jego cotygodniowe dawkowanie oraz długi czas działania czynią go potencjalnie skutecznym w kontroli bólu pooperacyjnego po operacjach ortopedycznych, pod warunkiem podania co najmniej 24 godziny przed zabiegiem. Celem badania była ocena skuteczności i bezpieczeństwa enflikoksybu w porównaniu z meloksykamem w leczeniu bólu i stanu zapalnego po operacjach ortopedycznych u psów.  

Badanie wykazało, że przedoperacyjne podanie enflikoksybu zapewniało porównywalną analgezję pooperacyjną i kontrolę stanu zapalnego do codziennego podawania meloksykamu przez 7 dni u psów po operacji ortopedycznej. Ze względów etycznych nie uwzględniono grupy placebo, jednak wiarygodność wyników wspiera zastosowanie zwalidowanej skali GCPS-SF do oceny bólu. Meloksykam wybrano jako kontrolę pozytywną ze względu na udokumentowaną skuteczność w łagodzeniu bólu pooperacyjnego u psów w chirurgii ortopedycznej, potwierdzoną w licznych wcześniejszych badaniach. 

W badaniu stwierdzono, że w grupie enflikoksybu wyniki GCPS-SF nie różniły się istotnie od wartości wyjściowych, co wskazuje na skuteczną kontrolę bólu. W grupie meloksykamu odnotowano jednak wyższe wyniki po 1,5 i 3 godzinach od operacji, mimo oczekiwanej pełnej skuteczności leku w tym czasie. Możliwe przyczyny obejmują: resztkowe działanie metadonu (podanego wszystkim psom przed operacją), potencjalne różnice w synergii między opioidami a poszczególnymi NLPZ, ewentualny wpływ lidokainy okołonerwowej oraz subiektywność oceny bólu. Zmienność między obserwatorami ograniczono, stosując zaślepienie badaczy, zatwierdzoną skalę GCPS-SF oraz szczegółowe definicje zachowań.  

Skuteczność przeciwbólową i przeciwzapalną enflikoksybu wiąże się nie tylko z hamowaniem COX-2, ale także z działaniem niezależnym od COX, obejmującym hamowanie czynników transkrypcyjnych prozapalnych i produkcji cytokin (IL-2, IFN-γ, TNF-α). Podobny mechanizm wykazuje celekoksyb, dla którego opisano również udział szlaków opioidowych i kannabinoidowych, choć w przypadku enflikoksybu nie zostało to jeszcze zbadane. Enflikoksyb okazał się też skuteczniejszy w redukcji wrażliwości bólowej w okolicy rany, jednak subiektywny charakter oceny palpacyjnej może wpływać na wyniki. 

Częstość działań niepożądanych była bardzo niska i podobna w obu grupach. Odnotowano jedynie jeden epizod wymiotów, uznany za niezwiązany z leczeniem. Wyniki potwierdzają bezpieczeństwo przedoperacyjnego stosowania enflikoksybu, zgodne z wcześniejszymi badaniami wskazującymi na szeroki margines bezpieczeństwa, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne. Choć nie oceniano parametrów nerkowych po zabiegu, w poprzednich badaniach długoterminowe podawanie enflikoksybu nie powodowało istotnych zmian w badaniach krwi, moczu ani w stanie klinicznym psów. 

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0034528825002784?via%3Dihub