Usunięcie penetrującego ciała obcego z jamy ustnej u kota z wykorzystaniem tomografii komputerowej w planowaniu leczenia

3-letnia, wykastrowana kotka europejska krótkowłosa została przyjęta do Kliniki Chirurgii Małych Zwierząt Uniwersytetu w Giessen z powodu dysfagii oraz nawracających ruchów żucia. Według właścicieli kot zaginął na 4 dni, a po powrocie wykazywał trudności z połykaniem. W badaniu klinicznym nie stwierdzono istotnych nieprawidłowości poza łagodnym ślinieniem. Palpacyjnie po lewej stronie grzbietowej części szyi, ogonowo względem podstawy ucha, wyczuwalna była ostra, twarda struktura podskórna, której manipulacja wywoływała odruchowe ruchy żucia.

W celu diagnostyki i oceny jamy ustnej wykonano sedację z zastosowaniem midazolamu (0,2 mg/kg i.v.), ketaminy (2 mg/kg i.v.), metadonu (0,2 mg/kg i.v.) oraz maropitantu (1 mg/kg i.v.). Badanie jamy ustnej ujawniło obecność drewnianego patyka, który przebił podniebienie miękkie od strony


Źródło: https://bvajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/vrc2.70491

jamy ustnej i przemieszczał się w kierunku ogonowo-grzbietowym. Ze względu na nieznaną głębokość penetracji oraz potencjalne ryzyko uszkodzenia struktur anatomicznych wykonano dalszą diagnostykę obrazową.

Do indukcji znieczulenia ogólnego zastosowano alfaksalon (około 1 mg/kg i.v., do efektu). Po intubacji dotchawiczej kot był utrzymywany w znieczuleniu wziewnym przy użyciu izofluranu w stężeniu końcowowydechowym 0,9-1,1%. Wykonano tomografię komputerową z rekonstrukcją tkanek miękkich i struktur kostnych. Do badania kontrastowego podano dożylnie jodowy środek kontrastowy (600 mg/kg).

Źródło: https://bvajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/vrc2.70491

Obrazowanie TK pozwoliło dokładnie określić przebieg ciała obcego oraz potwierdziło brak uszkodzenia dużych naczyń, dróg oddechowych i innych krytycznych struktur. Na podstawie uzyskanych danych zdecydowano o usunięciu patyka drogą doustną. Wykonano niewielkie nacięcie skóry nad ogonowym końcem ciała obcego, do którego przymocowano jałową gazę. Następnie patyk wraz z gazą został ostrożnie wycofany przez jamę ustną. Zastosowanie gazy umożliwiło oczyszczenie kanału penetracji oraz usunięcie drobnych fragmentów drewna pozostających w tkankach.

Po zabiegu kot pozostawał pod obserwacją. Kontrolne badanie jamy ustnej wykonane po 48 godzinach przeprowadzono po sedacji propofolem (3 mg/kg i.v.) przez istniejący dostęp dożylny. Stwierdzono prawidłowe gojenie rany, zachowaną linię szwów oraz brak objawów rozejścia lub infekcji. Zwierzę wypisano do domu z zaleceniem stosowania: meloksykamu (0,5 mg/ml) przez 4 dni jako terapii przeciwbólowej i przeciwzapalnej, amoksycyliny z kwasem klawulanowym przez 5 dni jako antybiotykoterapii po zabiegu.

Badanie bakteriologiczne materiału pobranego z kanału penetracji wykazało obecność Escherichia coli, Pasteurella multocida oraz Peptostreptococcus canis. Antybiogram potwierdził wrażliwość izolowanych drobnoustrojów na zastosowany preparat, dlatego leczenie nie wymagało modyfikacji. Kontrola po 3 miesiącach wykazała niepowikłane gojenie oraz brak nawrotu objawów.

Penetrujące ciała obce jamy ustnej u kotów są rzadkie, ale mogą stanowić poważne zagrożenie ze względu na możliwość migracji w kierunku przestrzeni szyi, dużych naczyń, dróg oddechowych lub struktur nerwowych. Objawy kliniczne mogą być ograniczone do dysfagii, ślinienia i nieprawidłowych ruchów żucia, dlatego dokładne badanie jamy ustnej oraz diagnostyka obrazowa mają kluczowe znaczenie.

W przedstawionym przypadku tomografia komputerowa dała możliwość precyzyjnej oceny położenia ciała obcego i pozwoliła na bezpieczne, minimalnie inwazyjne usunięcie patyka bez konieczności rozległej eksploracji chirurgicznej. Zastosowanie odpowiedniego protokołu sedacji i znieczulenia, obejmującego analgezję opioidową, lek dysocjacyjny oraz późniejsze znieczulenie wziewne, przyczyniło się do stabilnego przebiegu procedury i bardzo dobrego wyniku klinicznego.

https://bvajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/vrc2.70491