Ekstrakcja zęba, choć często jest postrzegana jako ostateczność w leczeniu stomatologicznym zwierząt, bywa niezbędnym elementem terapii. Jest konieczna w przypadkach gdy wszystkie inne opcje leczenia zostały wyczerpane lub są niemożliwe do zastosowania ze względu na stan jamy ustnej lub możliwości finansowe właściciela. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie wskazań do ekstrakcji kła u psa, omówienie aspektów anatomicznych i klinicznych związanych z zabiegiem oraz podkreślenie znaczenia odpowiedniej diagnostyki i planowania leczenia w praktyce weterynaryjnej.

Kły odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu psa – uczestniczą w chwytaniu i rozrywaniu pokarmu, a także mają znaczenie w komunikacji behawioralnej. Mimo to w niektórych sytuacjach ich usunięcie staje się koniecznością. Dotyczy to przypadków złamania zęba niemożliwego do wyleczenia, zębów nieprawidłowo zlokalizowanych (ryc. 1), zębów w przełomie złamania, o ile nie mają znaczenia dla stabilizacji złamania, zębów dotkniętych chorobą przyzębia, zębów zwichniętych, zębów uszkodzonych resorpcją (ryc. 2) lub zatrzymanych zębów mlecznych. Szczególną uwagę na stan kłów należy zwrócić u pacjentów leczonych przewlekle na katar (zwłaszcza jeżeli ma on charakter jednostronny), gdyż często ich choroby bywają przyczyną zapalenia jam nosowych. Ist­nieją również przeciwwskazania do ekstrakcji zęba lub w niektórych przypadkach ekstrakcja może być mniej korzystna niż inne możliwości. Wskazania i przeciwwskazania do ekstrakcji kłów zostały przedstawione w tab. I i II (3, 9, 13, 16).

Stosunek objętości zęba do otaczającej go kości jest szczególnie niekorzystny u psów ras małych (5-10 kg) oraz miniaturowych (poniżej 5 kg) (11). W literaturze określa się go sformułowaniem Critical Size Defect, co oznacza, że mamy do czynienia z bardzo dużymi zębami w bardzo małej ilości kości (10). Kły, wokół których doszło do zaniku kości wyrostka zębodołowego wskutek zaawansowanej choroby przyzębia, można usuwać techniką ekstrakcji zamkniętej, czyli z wypreparowaniem płata dziąsła kopertowego w celu zamknięcia zębodołu poekstrakcyjnego. W tych przypadkach należy uważać na możliwość złamania osłabionej chorobą tkanki kostnej, a zabieg przeprowadzić ze szczególną ostrożnością. W pozostałych przypadkach metodą z wyboru jest wykonanie ekstrakcji otwartej zęba, której technika jest omówiona w dalszej części artykułu.

Instrumentarium

Prawidłowe przeprowadzanie ekstrakcji zęba u psa wymaga nie tylko odpowiedniego przygotowania pacjenta i doświadczenia operatora, ale również zastosowania specjalistycznych narzędzi stomatologicznych. Dobór właściwego instrumentarium ma kluczowe z...