Mikrobiom odgrywa istotną rolę w utrzymaniu homeostazy skóry oraz przewodu słuchowego u psów, a jego zaburzenia, określane jako dysbioza, stanowią ważny element patogenezy wielu dermatoz, w tym atopowego zapalenia skóry. W obrębie skóry i przewodu słuchowego dysbioza wiąże się ze zmniejszeniem różnorodności mikrobiologicznej oraz nadmiernym namnażaniem drobnoustrojów oportunistycznych, takich jak bakterie z rodzaju Staphylococcus oraz drożdżaki Malassezia. W przypadku mikrobiomu jelitowego zależności z chorobami skóry pozostają mniej jednoznaczne, a wyniki badań są niespójne i mogą zależeć od takich czynników jak rasa zwierzęcia, udział środowiska czy zastosowana metodyka badawcza. W określeniu mikrobiomu jelitowego wykorzystuje się m.in. indeks dysbiozy, natomiast w badaniach skóry i ucha stosowane są techniki sekwencjonowania umożliwiające ocenę składu i różnorodności mikrobioty. Znaczenie kliniczne mikrobiomu obejmuje zarówno diagnostykę, jak i potencjalne strategie terapeutyczne, w tym modulację poprzez dietę i stosowanie probiotyków, ich skuteczność wymaga jednak dalszych badań.

Wstęp

Mikrobiota, obejmująca mikroorganizmy zasiedlające organizm oraz ich materiał genetyczny, odgrywa istotną rolę w utrzymaniu zdrowia i predyspozycji do chorób u ludzi i zwierząt (4). U psów kolonizuje m.in. skórę, przewód pokarmowy oraz przewód słuchowy, a jej skład zależy od takich czynników jak wiek, rasa, środowisko i dieta (4). W dermatologii weterynaryjnej znaczenie mikrobiomu wiąże się przede wszystkim z patogenezą chorób skóry, w tym atopowego zapalenia skóry (1).

Mikrobiom skóry pełni funkcje ochronne i immunomodulacyjne, a jego zaburzenia (dysbioza) prowadzą do zmniejszenia różnorodności mikroorganizmów oraz przewagi drobnoustrojów oportunistycznych, takich jak Staphylococcus (2, 5). W ostatnich latach zwraca się uwagę na powiązania między mikrobiomem różnych narządów, zwłaszcza w kontekście osi jelito–skóra, gdzie mikrobiota jelitowa wpływa na odpowiedź immunologiczną poprzez m.in. metabolity o działaniu przeciwzapalnym (1, 7).

Zmiany mikrobiomu mogą również dotyczyć skóry przewodu słuchowego, gdzie zaburzenia środowiska, w tym pH, wilgotności i składu woszczyny, sprzyjają rozwojowi drobnoustrojów oportunistycznych i powstawaniu zapalenia ucha zewnętrznego, szczególnie w przebiegu chorób alergicznych skóry (6). Zależności między mikrobiomem skóry, przewodu słuchowego i jelit stanowią przedmiot rosnącego zainteresowania, a ich lepsze poznanie może mieć znaczenie dla diagnostyki i leczenia chorób skóry u psów.