Diagnostyka obrazowa
Wykorzystanie badania radiograficznego w diagnostyce choroby krążka międzykręgowego u psów
lek. wet. Konrad Kalisz
Choroby kręgosłupa przebiegają najczęściej z objawami bolesności, niedowładu, porażenia oraz niezborności czterokończynowej lub tylko kończyn miednicznych. Zwykle objawy są symetryczne, choć w niektórych chorobach (zator włóknisto-chrzęstny, kompresja korzenia nerwowego) spotykana jest silna lateralizacja deficytów.
Rozpoznawanie chorób kręgosłupa opiera się na wywiadzie dotyczącym czasu trwania (przebieg ostry bądź przewlekły), dynamiki zmian (postępujące, zmienne, ustępujące), objawów chorobowych (ortopedyczne, neurologiczne) oraz obecności lub braku bólu. Najważniejsza jest anatomiczna lokalizacja zmian, ustalana na podstawie objawów klinicznych oraz badania neurologicznego i ortopedycznego. Kluczowa jest neurolokalizacja zmian w zakresie jednego z czterech odcinków kręgosłupa – szyjnego (C1–C5), szyjno-piersiowego (C6–Th2), piersiowo-lędźwiowego (Th3–L3) oraz lędźwiowo-krzyżowego (L4–S3). Następnie należy ustalić, czy choroba ma charakter neurologiczny (porażenia, niedowłady, ból neuropatyczny), czy ortopedyczny (choroby kości, stawów i mięśni, przebiegające z kulawizną).
Analiza dostępnych danych pozwala na stworzenie listy diagnostyki różnicowej, obejmującej co najmniej trzy najbardziej prawdopodobne jednostki chorobowe w danym przypadku. Kolejnym krokiem są zalecenia diagnostyczne dotyczące ewentualnych badań laboratoryjnych i/lub obrazowych, zmierzające do ustalenia ostatecznej przyczyny choroby oraz rokowania i wybrania najbardziej odpowiedniej metody leczenia. Badania laboratoryjne i obrazowe należy zawsze traktować jako badania dodatkowe, potwierdzające lub wykluczające podejrzenie kliniczne. Zaczynając diagnostykę do badania obrazowego, ryzykujemy błędy w postaci zlecenia badania w niewłaściwej lokalizacji kręgosłupa lub nadinterpretacji zmian niezwiązanych z objawami klinicznymi.
U psów najczęstszą przyczyną ostrych chorób kręgosłupa jest jedna z wielu form choroby krążka międzykręgowego. W większości przypadków do ustalenia ostatecznego rozpoznania konieczne jest badanie rezonansem magnetycznym bądź tomografią komputerową, w pierwszej kolejności należy jednak wykluczyć inne przyczyny choroby badaniem radiologicznym. Jest ono zawsze pierwszym wyborem diagnostyki obrazowej kręgosłupa ze względu na dostępność, szybkość oraz koszty, niejednokrotnie pozwala też na ustalenie ostatecznego rozpoznania.
Oczywiście taka technika badania nie pokaże nam struktury rdzenia kręgowego, masy wewnątrzkanałowej lub przemieszczenia krążka międzykręgowego, ale możemy wykluczyć m.in. złamania, zwichnięcia, niestabilności, anomalie rozwojowe, zapalenia i częst...

